پشت پرده تعویق دیدار ترامپ و شی
به گزارش زومان، روایت رسمی آمریکا ساده است: دونالد ترامپ سفرش به پکن و دیدار با شی جینپینگ را حدود یک ماه عقب انداخته تا روی جنگ ایران و بحران تنگه هرمز تمرکز کند.
اما گزارش ساوث چاینا مورنینگ پست میگوید ماجرا فقط جنگ خاورمیانه نیست. پشت پرده این تعویق، ماهها اختلاف، بیاعتمادی و ناهماهنگی میان واشنگتن و پکن قرار دارد؛ اختلافهایی که باعث شده چین با احتیاط بیشتری به این نشست نگاه کند.
از «آتشبس تجاری» تا سردی روابط
سال گذشته، دو کشور بعد از دیدار ترامپ و شی در کره جنوبی وارد یک آتشبس موقت شدند. آمریکا بخشی از تعرفهها را کاهش داد و در مقابل، چین واردات سویا از آمریکا را از سر گرفت و برخی محدودیتهای صادراتی را کمتر کرد.
قرار بود این توافق یک فرصت یکساله برای آرام کردن تنشها باشد و حتی مقدمات سفر مهم ترامپ به چین در سال ۲۰۲۶ را فراهم کند.
اما از اوایل سال جاری، روند مذاکرات کند شد. منابع میگویند چین چندین پیشنهاد و پیشنویس برای آمریکا فرستاد اما پاسخ جدی دریافت نکرد. همین موضوع باعث نارضایتی پکن شد و اعتماد دو طرف را کمتر کرد.
چین دنبال نتیجه بود، ترامپ دنبال نمایش؟
تحلیلگران میگویند اختلاف مهم دو کشور فقط بر سر زمان دیدار نبود؛ بلکه درباره هدف نشست هم اختلاف وجود داشت.
چین میخواست نشست به توافقهای واقعی اقتصادی و سرمایهگذاری منجر شود، چون پکن بهشدت دنبال جذب سرمایه و کاهش فشار اقتصادی داخلی است.
اما به گفته برخی منابع، ترامپ بیشتر به خودِ دیدار و تصویر سیاسی آن اهمیت میداد، نشستی که میتوانست برای انتخابات آمریکا یک موفقیت تبلیغاتی باشد.
به همین دلیل، واشنگتن عجله بیشتری برای برگزاری سریع نشست داشت، اما چین ترجیح میداد زمان بیشتری صرف آمادهسازی و گرفتن امتیازهای مشخص شود.
جنگ ایران همهچیز را پیچیدهتر کرد
در این میان، تشدید جنگ ایران و بحران تنگه هرمز شرایط را بهکلی تغییر داد.
بسته شدن بخشی از تنگه هرمز، بازار انرژی جهان را نگران کرد و تمرکز سیاست خارجی ترامپ را به خاورمیانه برد.
ترامپ حتی از چین خواست برای بازگشایی تنگه هرمز کمک کند؛ درخواستی که پکن را در موقعیت دشواری قرار داد؛ از یک سو مشارکت در این پروژه به معنای مشروعیتبخشی به اقدامات ترامپ در خاورمیانه است و مخالفت با آن هم میتوانست روابط شکننده دو کشور را آسیب بزند.
تحلیلگران میگویند همین موضوع باعث شد سفر ترامپ از یک دیدار دیپلماتیک عادی، به بخشی از یک معامله و چانهزنی بزرگتر تبدیل شود.
مسئله قدیمی؛ کسری تجاری آمریکا
در کنار همه این تنشها، اختلاف قدیمی دو کشور بر سر تجارت همچنان پابرجاست. آمریکا سالهاست از کسری تجاری سنگین با چین ناراضی است و ترامپ هم این موضوع را یکی از محورهای اصلی سیاستش قرار داده است.
در مذاکرات اخیر حتی ایده تشکیل یک هیئت مشترک تجاری مطرح شد تا چین خرید کالا و انرژی از آمریکا را افزایش دهد؛ اقدامی که میتوانست برای ترامپ یک دستاورد اقتصادی مهم در انتخابات باشد.
اما منابع میگویند مذاکرات هنوز وارد جزئیات پیچیده نشده بود و دو طرف حتی درباره اولویت کالاها هم به جمعبندی نرسیده بودند.
تعویق یک سفر یا نشانه سردی عمیقتر؟
در نهایت، اگرچه جنگ ایران دلیل رسمی تعویق دیدار اعلام شده، اما بسیاری از تحلیلگران معتقدند بحران اصلی، سرد شدن تدریجی روابط واشنگتن و پکن است.
چین از آشفتگی و بینظمی مذاکرات ناراضی بود و آمریکا هم تمرکزش را روی بحرانهای دیگر گذاشته بود.
به همین دلیل، تعویق این دیدار فقط یک جابهجایی در تقویم سیاسی نیست؛ بلکه نشانهای از روابطی است که هنوز پر از بیاعتمادی، رقابت و اختلافهای حلنشده است.
تحلیلگران میگویند هرچند دو طرف اهداف متفاوتی از نشست دارند، اما هر دو آن را برای تثبیت روابط ضروری میدانند.