فاکسنیوز: چین با کارت ایران، قدرت تحریمی آمریکا را آزمایش میکند
تصمیم تازه پکن برای بیاعتنایی رسمی به تحریمهای نفتی آمریکا علیه ایران، شاید در ظاهر صرفاً یک منازعه اقتصادی بهنظر برسد، اما در سطح ژئوپلیتیک حامل پیامی بزرگتر است: اگر چین تصمیم بگیرد پشت اقتصاد ایران بایستد، اجرای مدل سنتی فشار حداکثری آمریکا دشوارتر از گذشته خواهد شد.
بر اساس گزارشی که فاکسنیوز منتشر کرده، وزارت بازرگانی چین به شرکتها و پالایشگاههای این کشور دستور داده از تحریمهای آمریکا علیه نفت ایران تبعیت نکنند. این تصمیم با استناد به قانون موسوم به «Blocking Statute» اتخاذ شده؛ قانونی که به پکن اجازه میدهد تحریمهای خارجی را غیرقانونی تلقی کند و حتی شرکتهای چینی را از اجرای آنها منع کند.
اهمیت این تحول فقط در ادامه خرید نفت ایران نیست. چین پیش از این هم خریدار اصلی نفت ایران بود و بخش مهمی از صادرات نفتی تهران، از مسیر شبکههای غیرشفاف، کشتیهای موسوم به «ناوگان سایه» و پالایشگاههای مستقل چینی جریان داشت. تفاوت اکنون در آن است که پکن ظاهراً از فاز «تحمل خاموش» وارد مرحله «مقاومت رسمی» شده است.
این تغییر میتواند معادله تحریمها را وارد فاز تازهای کند. ابزار اصلی آمریکا در سالهای گذشته، استفاده از سلطه دلار، نظام مالی بینالمللی و تهدید شرکتها به قطع دسترسی به بازار آمریکا بوده است. اما زمانی که دومین اقتصاد جهان رسماً اعلام میکند شرکتهایش نباید از این تحریمها تبعیت کنند، موضوع دیگر فقط ایران نیست؛ بلکه اعتبار و قدرت اجرایی نظام تحریمی آمریکا نیز به آزمون گذاشته میشود.
گزارش فاکسنیوز در عین حال به دشوارتر شدن رهگیری صادرات نفت ایران هم اشاره میکند. طبق دادههای شرکت اطلاعات دریایی Windward، بخش بزرگی از کشتیهای حاضر در تنگه هرمز در هفتههای اخیر سیستم رهگیری خود را خاموش کردهاند؛ موضوعی که اجرای محاصره یا کنترل صادرات نفت را پیچیدهتر میکند.
در واقع، آنچه اکنون در حال شکلگیری است، صرفاً یک نبرد بر سر نفت ایران نیست؛ بلکه بخشی از رقابت بزرگتر چین و آمریکا بر سر نظم اقتصادی جهان است. واشنگتن تلاش میکند از تحریم بهعنوان ابزار سیاست خارجی استفاده کند، اما پکن بهتدریج در حال آزمودن این گزاره است که آیا میتوان تجارت و مبادلات انرژی را خارج از چارچوب فشارهای آمریکا ادامه داد یا نه.
از همین زاویه، پرونده ایران برای چین فقط یک موضوع انرژی نیست. ایران در میانه یکی از حساسترین گلوگاههای انرژی جهان قرار دارد و حفظ جریان نفت آن، هم به امنیت انرژی چین مربوط میشود و هم به مقاومت پکن در برابر فشارهای ژئوپلیتیکی آمریکا.
در چنین شرایطی، واشنگتن با یک انتخاب دشوار روبهرو میشود: یا سطحی از ادامه صادرات نفت ایران را بپذیرد، یا برای اجرای کامل فشار حداکثری، وارد تقابل اقتصادی بسیار گستردهتر و پرهزینهتری با چین شود؛ تقابلی که ابعاد آن بهمراتب فراتر از پرونده ایران خواهد بود.