آتش روی آب؛ استارت دوباره جنگ نفتی در دریا
ترجمه مطالب از رسانههای خارجی به معنای تایید آن محتوا نیست. هدف صرفا اطلاع مخاطب از رویکرد و نگاه رسانههای جهان به جنگ کنونی است.
به گزارش زومان به نقل از وال استریت ژورنال، سکوت در آبهای خلیج فارس چندان طول نکشید. امارات متحده عربی که حامی فشارهای سختگیرانهتر علیه ایران است، برای نخستین بار از اوایل آوریل هشدار داد و از حمله ۴ موشک و چند پهپاد خبر داد. یکی از این پهپادها، مرکز مهم نفتی فجیره را به آتش کشید؛ تأسیساتی حیاتی که امارات برای دور زدن تنگه هرمز، یعنی مسیر باریک و بسیار مهم تجارت جهانی نفت، از آن استفاده میکند. این درگیریها درست در زمانی رخ داد که آمریکا تلاش میکرد صدها کشتی گیر افتاده در این آبراه حیاتی را نجات دهد؛ در حالی که کنترل ایران بر تنگه و محاصره بنادر ایران از سوی آمریکا، میلیونها بشکه نفت را از بازارهای جهانی حذف کرده و فشار بر اقتصاد ایران را افزایش داده است.
قمار «پروژه آزادی»
ساعاتی پیش از این حملات پراکنده، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز یکشنبه در شبکههای اجتماعی از ابتکاری تازه به نام «پروژه آزادی» پرده برداشت. آمریکا با صدها کشتی تجاری در خلیج فارس تماس گرفته تا آنها را برای عبور تشویق کند. ارتش آمریکا اعلام کرد توانسته چند کشتی تجاری با پرچم خود را با موفقیت عبور دهد که این آغاز عملیات ترامپ است.
یک مقام ارشد آمریکایی گفت روز دوشنبه نیروهای این کشور از جمله ناوها و هواپیماها، بهطور فعال از چند کشتی تجاری محافظت کردند. به گفته او، نیروها به جای اسکورت فیزیکی مستقیم، یک سپر دفاعی برای محافظت از آنها ایجاد کردند. این مقام بعدتر افزود ناوشکنهای موشکانداز نیز وارد تنگه شدهاند. این نخستین بار از اوایل آوریل و آغاز جنگ است که ناوهای جنگی آمریکا به این آبراه قدم میگذارند. ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) تأیید کرد که ناوها اکنون در خلیج فارس عملیات میکنند و نیروهای آمریکایی «بهطور فعال به تلاشها برای بازگرداندن عبور و مرور کشتیهای تجاری کمک میکنند.»
هشدارها و شعلههای روی عرشه
در مقابل، سپاه پاسداران که رفتوآمد در تنگه را محدود کرده، روز دوشنبه این طرح را نادیده گرفت و گفت کشتیهای بدون مجوز با خطر روبهرو میشوند. سردار محبی، سخنگوی سپاه در گفتوگو با خبرگزاری تسنیم هشدار داد: «در مدیریت تنگه هرمز هیچ تغییری ایجاد نشده است. حرکتهای دریایی برخلاف اصول اعلامشده از سوی نیروی دریایی سپاه با خطرات جدی مواجه خواهد شد. شناورهای متخلف با زور متوقف میشوند.»
این تهدیدها خیلی زود رخ نشان داد. کاپیتان کشتی «JV Innovation» با پرچم جزایر مارشال گفت روز دوشنبه در لنگرگاه منتظر عبور بودند که هدف پهپاد قرار گرفتند. ملوانان کشتیهای نزدیک گزارش دادند که ضربه یک حمله پهپادی موفق و آتشسوزی روی عرشه را دیدهاند و صدای جنگندههای نظامی را در آسمان شنیده و مشاهده کردهاند. همزمان، شرکت امنیت دریایی «ونگارد» اعلام کرد کشتی دیگری به نام «HMM Namu» نیز اواخر دوشنبه با یک ماده انفجاری هدف قرار گرفت.
بهطور جداگانه، امارات آنچه را حمله پهپادی ایران به نفتکشِ شرکت دولتی نفت ابوظبی (ادنوک) خواند، محکوم کرد. وزارت خارجه امارات گفت دو پهپاد این کشتی را هنگام عبور هدف گرفتند، اما کسی آسیب ندید و زمان دقیق حمله نیز اعلام نشد. در همین حال، رسانههای دولتی ایران نقشهای از محدوده کنترل سپاه منتشر کردند که پایانه خط لوله فجیره را هم در بر میگرفت.
بازارها در انتظار پایان بازی
این رخدادها، دوباره ابهام درباره سرنوشت مهمترین مسیر انرژی جهان را افزایش داده است؛ مسیری که پس از حملات آمریکا و اسرائیل، توسط ایران بسته شد و صدها کشتی را با خدمهشان سرگردان کرد. در پاسخ، آمریکا بنادر ایران را محاصره کرد و به رهگیری «ناوگان سایه» پرداخت؛ یعنی کشتیهایی که مخفیانه نفت تحریمشده را جابهجا میکنند.
در پی این تنشها، قیمت نفت در ابتدای روز جهش کرد و سپس بخشی از رشد خود را پس داد. نفت برنت، معیار اصلی قیمتگذاری نفت در جهان، حدود ۱۱۱ دلار برای هر بشکه معامله میشد. با این حال، مالکان کشتیها به دلیل تهدید حمله از سوی ایران و نبود شفافیت در نحوه اجرای عملیات آمریکا، حاضر به پذیرش ریسک نیستند. مالک آلمانیِ ۲ کشتی سرگردان در خلیج فارس گفت تنها در صورت پایان جنگ و یک توافق صلح قانعکننده حرکت خواهد کرد.
یورک ایشیک، تحلیلگر ردیابی کشتی و رئیس شرکت مشاوره «بوسفوروس آبزرور» فضا را اینگونه خلاصه میکند: «فعلاً هیچ چیز روشنی نمیبینیم. مردم منتظرند.»