چالش بازسازی در پساجنگ: جهش قیمت در هسته اصلی ساختوساز طی یک ماه
به گزارش زومان، جنگ اخیر مجموعهای از زیرساختها، ساختمانها و واحدهای مسکونی و غیرمسکونی را با آسیبهای جدی روبهرو کرده و کشور را وارد مرحلهای از بازسازی گسترده کرده است. این نیاز گسترده در حالی شکل گرفته که بخشی از تأسیسات مهم مرتبط با تأمین مصالح پایه نیز دچار اختلال شده و روند ترمیم و ساختوساز را با چالشهایی همراه کرده است.
در چنین شرایطی، نقش صنایع فولاد و پتروشیمی بیش از هر زمان دیگری برجسته میشود؛ صنایعی که خود نیز در پی آسیبهای واردشده، با کاهش ظرفیت تولید مواجه شده و بخشی از کارایی پیشین خود را از دست دادهاند.
این دو بخش بهعنوان تأمینکنندگان اصلی مواد اولیه و تکمیلی ساختوساز، ستون پایداری فعالیتهای عمرانی بهشمار میروند و هرگونه اختلال در زنجیره تولید و تأمین آنها میتواند بهطور مستقیم و غیرمستقیم بر روند ساخت مسکن و اجرای پروژههای عمرانی اثر بگذارد.
محسن زنگنه، عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس از میزان خسارت پتروشیمیها را کمتر از ۱۰ میلیارد دلار برآورد کرده است؛ میزان قابل توجهی که میتواند زنجیره تامین را در صنعت ساختمان دستخوش تغییر کند.
اهمیت این وضعیت از وابستگی عمیق صنعت ساختمان به حلقههای بالادستی فولاد و پتروشیمی سرچشمه میگیرد. زنجیره فولاد، که عملاً ستون اصلی ساختوساز در کشور بهشمار میرود، از استخراج سنگآهن آغاز میشود و پس از طی مراحل فرآوری، تولید آهن اسفنجی و فولادسازی، به تولید شمش و سپس مقاطع ساختمانی مانند میلگرد و تیرآهن میرسد. هر اختلال در هر یک از این مراحل میتواند روند تأمین مصالح را کند و بر کل بخش ساختمان اثر بگذارد.
پیگیریهای زومان از بازار مصالح ساختمانی نشان میدهد که اثر اختلالهای اخیر در قیمت محصولات نهایی بهروشنی قابل مشاهده است و در بازه اسفند ۱۴۰۴ تا فروردین امسال (حدود یک ماه اخیر)، بسیاری از اقلام ساختمانی با رشد قابل توجه قیمت روبهرو شدهاند.
افزایش محسوس قیمت آهن، بهعنوان بنیادیترین کالای این حوزه، موجی از نوسانات صعودی را در دیگر مصالح ایجاد کرده و در نهایت هزینه تمامشده پروژههای ساختمانی را نسبت به سال گذشته بهطور چشمگیری افزایش داده است.
در میان اقلام بررسیشده، بیشترین رشد قیمت با حدود ۶۰ درصد افزایش به دو محصول نبشی و ناودانی اختصاص دارد. با توجه به اینکه این دو محصول از اجزای اصلی سازههای فلزی محسوب میشوند، افزایش قابل توجه قیمت آنها میتواند بهطور مستقیم هزینه تمامشده ساخت اسکلتهای فلزی را بالا ببرد و فشار بیشتری بر هزینههای ساختوساز وارد کند.
پس از این دو، قیمت تیرآهن نیز با رشد قابل توجهی همراه بوده و نزدیک به ۴۸ درصد افزایش قیمت را تجربه کرده است؛ افزایشی که نشان میدهد روند صعودی قیمتها تنها به برخی اقلام محدود نشده و بخش مهمی از مقاطع فولادی را در بر گرفته است.
در مقابل، میلگرد کمترین میزان افزایش قیمت را ثبت کرده و حدود ۳۳ درصد رشد داشته است.
با این حال، حتی این میزان نیز بیانگر تداوم فشارهای افزایشی در بازار فولاد است و نشان میدهد که تقریباً تمامی مصالح اصلی سازهای در مسیر صعودی قیمت قرار گرفتهاند. بهطور کلی، شواهد نشان میدهد بازار مصالح سازهای در دوره اخیر با موجی از افزایش قیمت روبهرو شده است؛ موجی که هم ریشه در اختلالات زنجیرههای بالادستی دارد و هم چشمانداز عرضه در ماههای آینده را به یکی از محرکهای اصلی نوسانات بازار تبدیل کرده است.