شرطبندی روی عملیات محرمانه؟
به گزارش زومان به نقل از رویترز، در بامداد سوم ژانویه، یک کشتی نظامی آمریکایی در آبهای کارائیب، مردی را که سالها هدف واشنگتن بود، در خود جای داده بود: نیکلاس مادورو، رئیسجمهور ونزوئلا. چند ساعت بعد، در حساب شخصی یک سرباز، عکسی بارگذاری شد که گویی صحنهای از یک فیلم بود: او با لباس رزم روی عرشه یک کشتی، در روشنایی طلوع آفتاب ایستاده بود. این دو رویداد به ظاهر جدا، اکنون در مرکز یک پرونده قضایی عجیب و بیسابقه قرار گرفتهاند.
شرطبندی با اطلاعات محرمانه
گانون کن وندایک، گروهبان ۳۸ ساله نیروهای ویژه ارتش آمریکا، نه تنها در آن عملیات نقش داشت، بلکه از اطلاعات سری سوءاستفاده کرد. وزارت دادگستری آمریکا اعلام کرده است که او در هفتههای پیش از بازداشت مادورو، از اطلاعات سری درباره برنامههای نظامی استفاده کرد. سپس به یک بازار پیشبینی آنلاین به نام «پُلیمارکت» رفت. در این بازار، مردم روی وقوع رویدادهای مختلف —مثل نتایج انتخابات یا درگیریهای نظامی— شرط میبندند. وندایک شرط بست که نیروهای آمریکایی وارد ونزوئلا خواهند شد و مادورو از قدرت کنار خواهد رفت. شرط او برنده شد و حدود ۴۰۰ هزار دلار سود کرد.
اتهاماتی بیسابقه
اینک هیئت منصفه فدرال او را به اتهاماتی سنگین متهم کرده است: استفاده غیرقانونی از اسرار دولتی برای سود شخصی، سرقت اطلاعات محرمانه و کلاهبرداری. به نظر میرسد این نخستین بار است که دادستانها در پروندهای مرتبط با یک بازار شرطبندی، اتهام «معاملات نهانی» —استفاده از اطلاعات پنهانی برای سود در معاملات— را مطرح میکنند. دادستان کل موقت آمریکا تأکید کرد: «اعضای نیروهای مسلح ما برای انجام مأموریتهایشان به اطلاعات محرمانه دسترسی دارند، اما حق ندارند از این اطلاعات حساس برای منافع مالی خود استفاده کنند.»
واکنشها از کاخ سفید تا پنتاگون
واکنشها به این ماجرا گسترده بوده است. دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، وقتی درباره این بازداشت پرسیده شد، گفت با جزئیات پرونده آشنا نیست اما این داستان او را به یاد «پیت رز» بازیکن افسانهای بیسبال انداخت که به دلیل شرطبندی روی بازیهای لیگ محروم شد. ترامپ گفت: «مثل این است که روی تیم خودت شرط ببندی. من موضوع را بررسی میکنم.»
پنتاگون نیز هرگونه اظهارنظر را به وزارت دادگستری واگذار کرده است. از سوی دیگر، پُلیمارکت، پلتفرم شرطبندی، اعلام کرد که این فعالیت مشکوک را خود به مقامات گزارش داده و تأکید کرد که برای شفافیت بازار خود تلاش میکند.
مرز محو شده بین مأموریت و منفعت
پرونده وندایک تصویری نگرانکننده از تداخل احتمالی انگیزههای شخصی و وظایف ملی برای آمریکاییها ارائه میدهد. کیفرخواست نشان میدهد او از سال ۲۰۰۸ یک سرباز فعال بوده و در «برنامهریزی و اجرای» بازداشت مادورو نقش داشته است. اما سؤال بزرگ اینجاست: انگیزه اصلی یک سرباز در یک عملیات حساس باید چه باشد؟ انجام وظیفه یا کسب سود شخصی؟ این پرونده مرز کمرنگ بین این دو را به شکلی عینی و قضایی به نمایش گذاشته است. اکنون قاضی باید تصمیم بگیرد که سرنوشت این گروهبان، که هم در یک عملیات مخفی نقش داشت و هم روی نتیجه آن شرط بست، چه خواهد بود.