جنگی پنهان در دل جنگ ایران؛ ریاض دست به ماشه میشود؟
ترجمه مطالب از رسانههای خارجی به معنای تایید آن محتوا نیست. هدف صرفا اطلاع مخاطب از رویکرد و نگاه رسانههای جهان به جنگ است.
عربستان سعودی و عراق درگیر جنگی پنهان در دل یک جنگ بزرگتر شدهاند. این تصویری کوتاه از وضعیت دو کشور عرب منطقه همزمان با جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران است که والاستریتژورنال ارائه میدهد.
این رسانه آمریکایی به گروههای شبهنظامی در عراق اشاره میکند که به عنوان متحدان تهران در عراق شناخته میشوند و درباره آنها مینویسد: با پهپاد به کشورهای خلیج فارس حمله میکنند و در عین حال برخی از این کشورها آماده پاسخگویی هستند.
شبهنظامیان عراقی متحد ایران طی بیش از پنج هفته درگیری، دهها پهپاد انفجاری به سوی عربستان سعودی و دیگر کشورهای خلیج فارس شلیک کردند؛ وضعیتی که والاستریتژورنال میگوید به شکلگیری یک «جنگ سایهای در دل جنگ» انجامیده و برخی از بزرگترین تولیدکنندگان نفت جهان را به سمت رویارویی آشکار سوق میدهد.
بر اساس دستکم یک ارزیابی سعودی که یک فرد آگاه از آن سخن گفته، حدود پانصد حمله پهپادی به عربستان از داخل خاک عراق انجام شده است. این حملات شامل هدف قرار دادن یک پالایشگاه در مرکز حساس نفتی بندر ینبع در ساحل دریای سرخ و نیز میادین نفتی در استان شرقی عربستان بوده است.
پهپادهایی که از عراق به پرواز درآمدند، تنها فرودگاه غیرنظامی کویت را نیز هدف قرار دادند. همچنین به گفته برخی منابع، پس از اعلام آتشبس توسط ترامپ در اوایل این ماه، بحرین نیز هدف حمله قرار گرفت. حتی داراییهای کشورهای خلیج فارس در داخل عراق نیز هدف گرفته شدند؛ از جمله کنسولگری کویت در بصره و کنسولگری امارات متحده عربی در کردستان.
سفارت آمریکا در بغداد در طول این جنگ بارها هدف قرار گرفته و بخش عمده کارکنان آن تخلیه شدهاند.
خود ایران نیز هزاران پهپاد و موشک به سوی همسایگان عرب خود در خلیج فارس، همچنین اسرائیل و پایگاههای آمریکا در سراسر منطقه شلیک کرده است.
شبهنظامیان عراقی—همراه با حزبالله لبنان که در طول جنگ به سوی اسرائیل راکت شلیک میکرد—حجم آتش برای حمله به دشمنان ایران را گسترش دادهاند.
شبهنظامیان شیعه عراق در پی هرجومرج پس از حمله آمریکا بیش از دو دهه پیش شکل گرفتند. آنها از مناطق شیعهنشین در برابر حملات دفاع میکردند و با نیروهای آمریکایی که رهبرانشان آنها را اشغالگر میدانستند، جنگیدند.
بنابر ادعای والاستریتژورنال، ایران به بسیاری از این گروهها سلاح رساند و آنها بعدها در مبارزه با داعش -که در سال ۲۰۱۴ از سوریه وارد عراق شد- نقش مهمی ایفا کردند.
اکنون دهها گروه شبهنظامی با حدود ۲۵۰ هزار عضو، چندین میلیارد دلار منابع مالی و زرادخانهای شامل موشکهای دوربرد در عراق وجود دارد. قدرتمندترین آنها—کتائب حزبالله و عصائب اهل الحق—نفوذ قابل توجهی در دولت دارند.
این گروهها مدتهاست به دلیل مخالفت عربستان، امارات و کویت با ایران و همچنین، روابطشان با آمریکا، این کشورها را تهدید کردهاند. آنها چند حمله موفق نیز انجام دادهاند؛ از جمله در سال ۲۰۲۱ که یکی از این گروهها با پهپاد به مجموعه اصلی سلطنتی در ریاض و اردوگاه صحرایی مورد استفاده خانواده سلطنتی (که در آن زمان خالی بود) حمله کرد.
نه شبهنظامیان عراقی و نه حزبالله در جنگ ژوئن سال گذشته اسرائیل با ایران نقش برجستهای نداشتند. تفاوت اکنون در این است که تهدید علیه جمهوری اسلامی ایران این شبهنظامیان را نیز در معرض خطر قرار میدهد.
در ادامه این گزارش، والاستریت ژورنال مینویسد که کشورهای خلیج فارس پس از هفتهها حملات شدید ایران—که شامل ضربات دقیق به زیرساختهای انرژی نیز بوده—عراق را محلی میبینند که میتوانند بدون حمله مستقیم به خاک ایران و تحریک واکنش شدیدتر، پاسخ دهند.
مایکل نایتس، رئیس بخش تحقیقات شرکت مشاوره راهبردی Horizon Engage و پژوهشگر وابسته مؤسسه واشینگتن، گفت:
عراق جایی است که همه میتوانند پاسخ بدهند و میدان بازی آزاد است. اگر بخواهند نشان دهند که هیچکس نمیتواند بدون هزینه به آنها حمله کند، اینجا جای مناسبی برای نمایش قدرت است.
یک پیشبینی درباره حمله عربستان
مایکل نایتس که پیشتر کارزار نظامی عربستان علیه حوثیها در جنگ داخلی یمن را مطالعه کرده، گفت احتمالاً عربستان حملات نمادینی در عراق آغاز خواهد کرد تا به شبهنظامیان هشدار دهد. همچنین کویت و بحرین ممکن است به آمریکا اجازه دهند از خاکشان برای حملات موشکی علیه این گروهها استفاده کند.
حملات شبهنظامیان روابط دولت عراق با همسایگان خلیج فارس را تحت فشار قرار داده است.
عبدالعزیز العویشگ، معاون دبیرکل شورای همکاری خلیج فارس در امور سیاسی و مذاکرات، گفت در برخی موارد این گروهها خود را قدرتمندتر از دولت مرکزی نشان میدهند—مشابه حزبالله در لبنان—و این برای کشورهای خلیج فارس که در تلاش برای ایجاد روابط با عراق هستند، چالشبرانگیز است.
دولت عراق باید کنترل اوضاع را در دست بگیرد.- عبدالعزیز العویشگ، معاون دبیرکل شورای همکاری خلیج فارس
عراق سابقهای پرتنش با همسایگان خود دارد. صدام حسین در سال ۱۹۹۰ به کویت حمله کرد و تهدید کرد که به عربستان نیز پیشروی خواهد کرد تا کنترل نزدیک به یکسوم ذخایر اثباتشده نفت جهان را به دست آورد.
صدها هزار نیروی آمریکایی برای مقابله با این حمله وارد عربستان و کویت شدند، که در پی آن عراق دهها موشک اسکاد به سوی عربستان شلیک کرد. نیروهای آمریکایی در سال ۲۰۰۳ بار دیگر بازگشتند تا رژیم صدام را سرنگون کنند و کویت پایگاه اصلی این حمله بود.
جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران همزمان با دورهای از بیثباتی سیاسی در عراق پس از انتخابات پارلمانی نوامبر رخ داده است. اختلافات داخلی بر سر تشکیل دولت جدید، توانایی رهبران عراق برای کنترل اوضاع را تضعیف کرده است.