هشدار اروپا به ترامپ درباره توافق با ایران
ترجمه مطالب از رسانههای خارجی به معنای تایید آن محتوا نیست. هدف صرفا اطلاع مخاطب از رویکرد و نگاه رسانههای جهان به تحولات کنونی است.
به گزارش زومان به نقل از رویترز، دیپلماتهایی که تجربه مذاکره با ایران را دارند میگویند متحدان اروپایی نگراناند تیم مذاکرهکننده آمریکا که تجربه کمتری دارد، بهدنبال دستیابی سریع به یک توافق با ایران باشد؛ توافقی که شاید در ظاهر یک موفقیت سیاسی به نظر برسد، اما بهجای حل مشکلات اساسی، آنها را عمیقتر کند.
به گفته این دیپلماتها، واشنگتن که مایل است یک دستاورد دیپلماتیک برای دونالد ترامپ ثبت کند، ممکن است به توافقی نسبتاً سطحی درباره برنامه هستهای ایران و کاهش تحریمها رضایت دهد. در چنین حالتی، جزئیات فنی و پیچیده توافق به مذاکرات بعدی موکول خواهد شد؛ مذاکراتی که ممکن است ماهها یا حتی سالها طول بکشد.
یکی از دیپلماتهای ارشد اروپایی که در گذشته روی پرونده هستهای ایران کار کرده است به رویترز گفت:
نگرانی ما این نیست که توافقی حاصل نشود؛ نگرانی این است که یک توافق اولیه ضعیف شکل بگیرد و بعد از آن، مشکلات بیپایانی در ادامه مسیر ایجاد شود.
کاخ سفید در پاسخ به پرسشهای رویترز درباره شیوه مذاکرات، ترکیب تیم مذاکرهکننده و خطرهای یک توافق سریع، این انتقادها را رد کرد.
آنا کلی، معاون سخنگوی کاخ سفید، گفت:
«دونالد ترامپ سابقه روشنی در دستیابی به توافقهای خوب برای ایالات متحده دارد و تنها توافقی را خواهد پذیرفت که منافع آمریکا را در اولویت قرار دهد.»
گلایه اروپا از کنار گذاشته شدن از مذاکرات
دیپلماتهای فرانسه، بریتانیا و آلمان که از سال ۲۰۰۳ با ایران مذاکره کردهاند میگویند در روند فعلی تا حد زیادی کنار گذاشته شدهاند. این سه کشور در فاصله سالهای ۲۰۱۳ تا ۲۰۱۵ همراه با آمریکا برای دستیابی به توافقی تلاش کردند که در آن ایران محدودیتهایی بر برنامه هستهای خود بپذیرد و در مقابل بخشی از تحریمها لغو شود؛ توافقی که به «برجام» معروف شد.
با این حال، دونالد ترامپ در سال ۲۰۱۸ و در دوره نخست ریاستجمهوریاش از این توافق خارج شد و آن را «بهشدت یکطرفه» توصیف کرد.
پس از ۴۰ روز حملات هوایی، مذاکرهکنندگان ایران و آمریکا اوایل این ماه در اسلامآباد گفتوگوهایی را آغاز کردند؛ مذاکراتی که بار دیگر بر همان مبادله آشنا متمرکز است: محدودیتهای هستهای در برابر کاهش فشارهای اقتصادی.
در روزهای اخیر نیز نشانههایی از آماده شدن برای ازسرگیری مذاکرات حضوری در پایتخت پاکستان دیده شده است.
با این حال، دیپلماتها میگویند بیاعتمادی عمیق میان دو طرف و تفاوت جدی در شیوه مذاکره، خطر شکلگیری یک توافق شکننده را افزایش میدهد؛ توافقی که ممکن است هیچیک از دو طرف نتوانند از نظر سیاسی آن را پایدار نگه دارند.
فدریکا موگرینی، که در سالهای ۲۰۱۳ تا ۲۰۱۵ هماهنگکننده مذاکرات هستهای بود، میگوید:
رسیدن به توافق قبلی ۱۲ سال زمان و حجم بسیار زیادی کار فنی برد. آیا واقعاً کسی فکر میکند چنین توافقی را میتوان در چند ساعت یا چند جلسه به دست آورد؟
به گفته دیپلماتها، شاید بتوان به یک توافق کلی و کوتاه دست یافت؛ توافقی که شامل یک بسته هستهای و یک بسته اقتصادی باشد. اما بخش هستهای همچنان حساسترین و پیچیدهترین بخش مذاکرات است.
یکی از دیپلماتهای اروپایی میگوید:
«در نگاه آمریکاییها شاید توافق روی چند بند در یک سند کوتاه کافی باشد. اما در پرونده هستهای، هر بند میتواند دهها مسئله فنی و اختلاف جدید ایجاد کند.»
در حال حاضر تمرکز مذاکرات بر ذخیره حدود ۴۴۰ کیلوگرم اورانیوم ۶۰ درصدی ایران است؛ موادی که در صورت غنیسازی بیشتر میتواند برای ساخت چند سلاح هستهای به کار رود.
یکی از گزینههای مطرح این است که این مواد در داخل ایران و تحت نظارت آژانس بینالمللی انرژی اتمی رقیق شود. گزینه دیگر انتقال بخشی از آن به خارج از کشور است. از ترکیه و فرانسه بهعنوان مقصدهای احتمالی نام برده شده است.
انتقال این مواد به آمریکا از نظر سیاسی برای ایران دشوار خواهد بود و روسیه نیز برای واشنگتن گزینه مطلوبی به شمار نمیرود.
با این حال، حتی اجرای این گزینهها نیز به مذاکرات فنی طولانی نیاز دارد؛ از جمله درباره بازیابی مواد احتمالی آسیبدیده در حملات، راستیآزمایی مقدار واقعی آنها و نحوه انتقال امن.
ایران همچنین پیشنهاد داده است که این مواد برای مدت مشخصی در خارج از کشور نگهداری شود.
یکی از دیپلماتهای غربی که در گذشته در مذاکرات هستهای حضور داشته میگوید: «هر توافقی که اکنون حاصل شود، فقط نقطه شروع خواهد بود. به همین دلیل هم بود که متن توافق برجام در نهایت به حدود ۱۶۰ صفحه رسید.»