موج ویرانی فولاد مبارکه؛ تکلیف سهامداران چه میشود؟
به گزارش زومان، فولاد تنها ستون تولید نیست، یکی از پایه های بورس هم به شمار می رود. در جنگ ایران فولاد مبارکه، یکی از حیاتیترین شریانهای صنعتی کشور، آسیب دیده است. اما دود این انفجارها تنها به چشم به بیش از ده هزار کار کن آن نمیرود؛ موج این ویرانی می تواند به تابلوهای قرمز بورس تهران نیز برسد. نماد «فولاد»، وزنهای سنگین در بازار سرمایه است که میلیونها نفر، از بازنشستگان تا عشایر، سرنوشتشان به کورههای آن گره خورده است. اگر این کارخانه به دلیل آسیبهای جنگ از کار بیفتد یا به نقطه بیبازگشت انحلال برسد، دومینوی فروپاشی چگونه عمل خواهد کرد و چه کسانی آسیب میبینند؟
توقف تپش قلب بازار و سرنوشت نامعلوم مالکان
اگر تنفس این غول صنعتی قطع شود، اولین اقدام سازمان بورس، «تعلیق نماد» است؛ یعنی توقف فوری و موقتِ خرید و فروش سهام تا روشن شدن وضعیت شرکت. با این حال، بسته شدن نماد به معنای بیارزش شدن برگههای سهام نیست و سهامداران همچنان مالکیت خود را حفظ میکنند.
اما این مالکان چه کسانی هستند؟ حدود ۵۰ درصد از سهام این شرکت در دست غولهای حقوقی است. سازمان توسعه معادن (ایمیدرو) با بیش از ۱۶ درصد، بزرگترین سهامدار بورسی آن است. پس از آن، نامهایی چون شرکت توسعه سرمایه رفاه، صندوق بازنشستگی از کارافتادگی، بیمه اجتماعی روستاییان و عشایر، سرمایهگذاری صدر تامین، بهسازان انرژی تدبیرزنگان و شرکت مدیر رضوی به چشم میخورد. در صورت توقف موقت، شرکت باید برنامهای برای بازگشت به تولید ارائه دهد و با بازگشایی مجدد، احتمالاً قیمت سهم افت موقتی را تجربه میکند. اما سناریوی بدبینانهتر، انحلال کامل است.
کالبدشکافی یک غول؛ حراج داراییها برای تسویه بدهی
اگر مجمع سهامداران رأی به پایان کار شرکت بدهد، یک «مدیر تصفیه» انتخاب میشود؛ شخصی که قانوناً موظف است تمام اموال شرکت را بفروشد و بدهیها را بپردازد. در این مرحله، کارخانهها، زمینها، تجهیزات و حتی موجودی انبارها به چوب حراج سپرده میشوند.
طبق آخرین صورتهای مالیِ بهروز شده، داراییهای فولاد حدود ۵۴۲ هزار میلیارد تومان (همت) و کل بدهیهایش ۲۷۲ همت ارزیابی میشود. روی کاغذ، پس از پرداخت بدهیها، حدود ۲۷۰ همت باقی میماند تا میان صاحبانِ یک هزار و ۹۳۵ میلیارد سهم شرکت تقسیم شود. البته این رقم تقریبی است؛ چرا که ارزش املاک و تجهیزات در دفاتر حسابداری عموماً با قیمتهای قدیمی ثبت شده و بهروزرسانی آنها، این عدد را تغییر خواهد داد. در نهایت، پولی که به جیب سهامداران عمده و خرد میرود، ممکن است متفاوت از ارزش بازاریِ ۵۰۳ همتیِ فعلی شرکت باشد، اما بعید این است که این رقم برای شرکت بزرگی مثل فولاد مبارکه صفر باشد. با این حال باید در نظر گرفت که بخش مهمی از داراییهای شرکت هم از بین رفته است و معلوم نیست چه بخشی از داراییها قابل فروش باشد.
حراجِ شرکتهای اقماری
داراییهای فولاد مبارکه تنها به ماشینآلات سنگین و شمشهای فولاد خلاصه نمیشود. این شرکت، مالکیت و سهام بیش از ۴۰ شرکت سرمایهپذیر دیگر را در اختیار دارد که در صورت انحلال، باید فروخته و نقد شوند تا پول آن به سهامداران برسد.
بررسیها نشان میدهد فولاد در ۲۱ شرکت، بیش از ۵۰ درصد سهم دارد و مالکیت ۱۰۰ درصدی ۸ شرکت را کاملاً در اختیار گرفته است؛ مجموعههایی مانند فولاد سنگان خراسان، اوراق با درآمد ثابت توسعه فولاد، فولاد توانآور آسیا و سنگآهن فولاد سنگان.
ترکشهای این انحلال حتی به زمینهای ورزش و زیرساختهای شهری نیز میرسد. فولاد مبارکه مالک ۹۵ درصد از سهام باشگاه فرهنگی ورزشی سپاهان نوین، ۴۲ درصد از تامین اصفهان صفه و ۱۰ درصد از متروی منطقه اصفهان است. فروش تمام این داراییها، پرداخت سهم شرکا و واریز آخرین ریالها به حساب سهامداران اقدام آخر خواهد بود.