وال استریت ژورنال: کارت هستهای تهران در مذاکره باقی مانده است
ترجمه مطالب از رسانههای خارجی به معنای تایید آن محتوا نیست. هدف صرفا اطلاع مخاطب از رویکرد و نگاه رسانههای جهان به تحولات پیرامون جنگ است.
به گزارش زومان به نقل از وال استریت ژورنال، تهران پس از هفتهها درگیری، ذخایر اورانیوم و بخش بزرگی از اجزای برنامه هستهای خود را حفظ کرده است. به گفته مقامات و کارشناسان، با وجود پنج هفته حملات سنگین آمریکا و اسرائیل، ایران هنوز بیشتر ابزارهای لازم برای تولید سلاح هستهای را در اختیار دارد؛ موضوعی که به تهران در مذاکرات با واشنگتن، اهرم تازهای برای درخواست امتیاز میدهد.
ایران علاوه بر کنترل تنگه هرمز که برای آن یک اهرم اقتصادی مهم ایجاد کرده، همچنان با حساسیت اصلی آمریکا و اسرائیل روبهرو است: جلوگیری از دستیابی تهران به سلاح هستهای؛ هدفی که از دید واشنگتن یکی از دلایل اصلی ورود به جنگ عنوان شده است.
حملات آمریکا و اسرائیل بخشی از آزمایشگاهها و مراکز تحقیقاتی را که این دو مدعیاند در آنها فعالیتهای مرتبط با ساخت سلاح انجام میشد، منهدم کرد. این حملات همچنین به بخشهایی از روند غنیسازی آسیب زد و یک مرکز تولید کیک زرد ـ ماده خام قابل تبدیل به اورانیوم غنیشده ـ را از بین برد.
با این حال، کارشناسان میگویند ایران احتمالاً همچنان سانتریفیوژها و یک مرکز زیرزمینی عمیق را حفظ کرده که شاید بتواند در آن غنیسازی را ادامه دهد. مهمتر اینکه ذخیرهای نزدیک به هزار پوند اورانیوم تقریباً نزدیک به درجه تسلیحاتی باقی مانده است؛ ذخیرهای که طبق گزارش آژانس بینالمللی انرژی اتمی، نیمی از آن در تابوتهای فلزی و در تونلی عمیق در تأسیسات اصفهان نگهداری میشود.
اریک بروئر، مقام پیشین کاخ سفید، میگوید:
«ایران این ذخایر را بهسادگی واگذار نخواهد کرد و خواستههایش برای تحویل این مواد در مقایسه با مذاکرات فوریه بیشتر خواهد بود.»
در پنج هفته اخیر، آمریکا بیشتر بر هدفگیری انبارهای موشکی، پرتابگرها و دیگر تجهیزات نظامی متعارف ایران تمرکز داشت؛ تجهیزاتی که از نگاه واشنگتن میتوانست در آینده هزینه حمله به برنامه هستهای ایران را بالا ببرد.
مقامهای اسرائیلی مدعیاند طیف گستردهای از مکانهایی را که احتمال میدادند در آن فعالیتهای مرتبط با سلاح هستهای انجام میشود هدف گرفتهاند.
با وجود این، گزارشها حاکی است ایران احتمالاً همچنان بخش بزرگی از ملزومات ساخت یک سلاح ـ از جمله سانتریفیوژها و ذخایر اورانیوم غنیشده ـ را حفظ کرده است. همچنین برخی ادعاها وجود دارد که میگوید تونلهای اصفهان میزبان یک مرکز غنیسازی هستند که ایران سال گذشته اعلام کرد اما هرگز بازرسی نشده است.
آژانس انرژی اتمی میگوید ممکن است این مرکز هنوز عملیاتی نشده باشد. بنابر ادعای آژانس، ایران همچنین مجموعهای زیرزمینی و مستحکم در «کوه کلنگ» نزدیک نطنز دارد که شاید بتواند فعالیتهای هستهای را دور از دسترس قدرتمندترین سلاحهای آمریکا ادامه دهد.
طبق گزارش والاستریت ژورنال، ترامپ حتی گزینه عملیات نظامی برای تصرف ذخایر اورانیوم غنیشده ایران را بررسی کرده بود؛ عملیاتی پیچیده، خطرناک و احتمالاً طولانیمدت.
ایران پیشتر از کنارگذاشتن برنامه غنیسازی امتناع کرده و همچنان نیز تأکید دارد فعالیتهای هستهایاش صلحآمیز است. استیو ویتکاف، فرستاده ویژه کاخ سفید، گفته تهران میتواند این موضوع را با پایان دادن به غنیسازی داخلی و پذیرش دریافت اورانیوم غنیشده از خارج ثابت کند.
ترامپ هم یک بار دیگر در روزهای اخیر خواستار غنیسازی صفر در ایران شده است.
این تحولات در حالی رخ داد که مذاکرات ایران و آمریکا در ماه فوریه بر سر غنیسازی بدون نتیجه پایان یافت. به گفته منابع مطلع، ایران پیشنهاد داده بود اورانیوم ۶۰ درصدی را حداکثر به ۲۰ درصد رقیق کند.
رساندن اورانیوم ۶۰ درصدی به سطح موردنیاز برای تولید سلاح حدود یک هفته زمان میبرد، درحالیکه رساندن ۲۰ درصدی به آن سطح چند هفته طول میکشد.
طبق توافق ۲۰۱۵(برجام) ایران باید برای ۱۵ سال ذخایر اورانیوم غنیشده خود را در سطح ۳.۶۷ درصد نگه میداشت که پس از خروج آمریکا از برجام متوقف شد.
والاستریت ژورنال میگوید: پس از حملات ۲۸ فوریه، پرسش اصلی این است که این حملات تا چه حد توان ایران برای ساخت یک کلاهک هستهای را کاهش داده است؟ قالبدهی مواد شکافتپذیر ناپایدار به فلز اورانیوم و ساخت اجزای حیاتی یک کلاهک، نیازمند کارشناسان با تجربه است.
کارشناسان تقریباً مطمئناند ایران تاکنون هیچ کلاهکی نساخته است. دیوید آلبرایت، بازرس پیشین و رئیس مؤسسه «علوم و امنیت بینالملل»، میگوید مهمترین پرسش این است که اسرائیل تا چه اندازه توان ایران برای تسلیحاتیکردن برنامه هستهای را آسیب زده است؛ هرچند این آسیب احتمالاً قابل توجه بوده است.
او افزود: «در بخش تسلیحاتی، این آسیبها مانند ایجاد گلوگاهها و شکافهایی در مسیر طولانی و چندمرحلهای ساخت خودِ سلاح است و به نظر میرسد پیامدهای مهمی داشته باشد.»