اثر جنگ ایران بر رابطه چین و آمریکا؛ خوراک موشکهای رهگیر از پکن میآید
ترجمه مطالب از رسانههای خارجی به معنای تایید آن محتوا نیست. هدف صرفا اطلاع مخاطب از رویکرد و نگاه رسانههای جهان به جنگ است.
به گزارش پولیتیکو، در طول بیش از یک ماه جنگ، ایران چندین واحد راداری ایالات متحده را در سراسر منطقه هدف قرار داده است؛ تسلیحات دفاعی پیشرفتهای که برای شناسایی و سرنگونی موشکها و پهپادهای مهاجم به کار میروند. کارشناسان نظامی معتقدند بسیاری از این واحدها آسیب دیده یا کاملاً نابود شدهاند.
یکی از اجزای کلیدی این موشکهای رهگیر، «گالیوم» است؛ ماده معدنی حیاتی که در سایر محصولات با فناوری بالا مانند نیمهرساناها نیز استفاده میشود.
چین انحصار تقریباً کاملی بر فرآوری گالیوم دارد و پیش از این ثابت کرده است که تمایل دارد دسترسی به آن را محدود کند.
افزایش تقاضای ایالات متحده برای این فلز جهت بازسازی رهگیرهای خود - فرآیندی که سالها به طول خواهد انجامید - تنها جایگاه پکن را در نشست آتی بین رئیسجمهور دونالد ترامپ و شی جینپینگ، رهبر چین، تقویت میکند.
گالیوم؛ ابزار مهم چانهزنی چین
همین حالا هم قیمت گالیوم در ماه گذشته ۳۲ درصد افزایش یافته است؛ آن هم پس از ماهها قیمت پایین که نتیجه توافق ۳۰ اکتبر میان آمریکا و چین بود. آن مذاکرات تا حدودی به دلیل کنترل تقریباً مطلق چین بر فرآوری مواد معدنی حیاتی از جمله گالیوم آغاز شد؛ ابزار فشاری که این کشور برای قطع عرضه و کشاندن ایالات متحده به میز مذاکره از آن استفاده کرد.
اگر با تلاش آمریکا برای پر کردن مجدد انبارهای تسلیحاتیاش تقاضا برای این مواد افزایش یابد، دست چین برای چانهزنی بازتر خواهد شد.
وندی کاتلر، مذاکرهکننده سابق تجاری آمریکا، میگوید:
«لحظهای که شما در جایگاه متقاضی ظاهر میشوید و چیزهایی هست که به آنها نیاز دارید، رابطه به نقطهای میرسد که طرف مقابل بوی «اهرم فشار» به مشامش میخورد؛ و آن وقت است که پکن میتواند خواستههای خود را افزایش دهد.»
گلوگاههای صنعت دفاعی آمریکا
علاوه بر طیف وسیعی از محصولات مصرفی از جمله نیمهرساناها، خودروهای برقی، توربینهای بادی و شارژرهای گوشی و لپتاپ، مواد معدنی حیاتی جزء کلیدی سیستمهای تسلیحاتی و سایر فناوریهای دفاعی ایالات متحده هستند.
نه تنها رهگیرها برای تشخیص دقیق تهدید به گالیوم متکی هستند، بلکه سایر فلزات خاکی کمیاب سنگین مانند تربیوم و دیسپروزیوم نیز اجزای اصلی در هدفگیری موشکی به شمار میروند.
چین بیش از ۹۰ درصد فرآوری فلزات خاکی کمیاب سنگین را در کنترل دارد.
برایان هارت، معاون پروژه قدرت چین در مرکز مطالعات استراتژیک و بینالمللی (CSIS)، میگوید:
اختلال در این زنجیرههای تأمین میتواند گلوگاههای جدیدی در صنعت دفاعی ایجاد کند، آن هم در شرایطی که ما همین حالا برای پاسخگویی به تقاضا در صنعت دفاعی خود با چالشهای کافی روبرو هستیم.
چرا ذخایر موشکی آمریکا تخلیه شد؟
در حالی که ایالات متحده در طول آتشبس دو هفتهای با ایران، در حال بازسازی نیروهای خود است، ارتش میتواند میزان خسارت به زرادخانه خود و آنچه برای بازسازی آنها لازم است را ارزیابی کند.
به گزارش نیویورک تایمز، در روزهای اولیه جنگ، ایران حملاتی را به هفت سایت نظامی ایالات متحده با هدف نابودی سیستمهای ارتباطی و راداری انجام داد.
طبق تحلیل مؤسسه پین در دانشگاه کلرادو، تضعیف سیستمهای راداری باعث میشود ایالات متحده و متحدانش برای مقابله با یک تهدید، موشکهای بیشتری شلیک کنند؛ به طوری که گاهی برای سرنگونی تنها یک موشک مهاجم، از ۱۰ یا ۱۱ موشک رهگیر استفاده شده است که این امر ذخایر آمریکا را به سرعت تخلیه کرد.
اقدامات آمریکا برای استقلال از چین
درگیری در ایران فوریت تلاشهای دولت فدرال برای ایجاد زنجیرههای تأمین جایگزین و مستقل از چین را دوچندان کرده است.
در سال گذشته، نماینده تجاری آمریکا مذاکرات برای یک توافق تجاری چندجانبه مواد معدنی حیاتی را آغاز کرده، دولت درخواست ۱.۱ میلیارد دلار بودجه برای دفتر مواد معدنی در وزارت انرژی داده و وزارت امور خارجه را مأمور همکاری با متحدان کرده است.
همچنین در ماه اکتبر، کاخ سفید توافقی ۳ میلیارد دلاری با استرالیا امضا کرد که شامل سرمایهگذاری پنتاگون در یک پالایشگاه گالیوم در استرالیای غربی با ظرفیت تولید ۱۰۰ تن در سال است.
با این حال، کارشناسان میگویند این تلاشها زمانبر است؛ بسیار طولانیتر از زمانی که طول میکشد تا آمریکا ذخایر تسلیحاتی خود را تخلیه کند. برایان هارت معتقد است:
در میانمدت و کوتاهمدت، چین همچنان در موقعیتی خواهد بود که میتواند از این تسلط به عنوان اهرم فشار استفاده کند. پکن در این کار موفق بوده و این آشکارا بزرگترین برگ برنده آنها برای کشاندن دولت ترامپ به میز مذاکره و دستیابی به توافق بوسان در سال گذشته بود.- برایان هارت ، مرکز مطالعات استراتژیک و بینالمللی (CSIS)
تعادل شکننده دو ابرقدرت حفظ میشود؟
این آتشبس تجاری در پنج ماه گذشته نسبتاً پایدار مانده است، زیرا چینیها به وعده خود مبنی بر کاهش کنترلهای صادراتی مواد معدنی عمل کردهاند. اما هرگونه تلاش برای تغییر این وضع موجود میتواند فوراً دو کشور را به زنجیرهای از تنشهای تجاری بازگرداند که پیامدهای سنگینی برای اقتصاد آمریکا دارد؛ وضعیتی که در مقطعی عملاً به یک تحریم متقابل بین دو کشور تبدیل شده بود.
هنوز مشخص نیست که آیا چین به دنبال استفاده از اهرمهای جدید ناشی از جنگ خاورمیانه به نفع خود خواهد بود یا خیر. پیش از سفر ترامپ به چین در اواسط ماه مه، مقامات آمریکایی میگویند روابط دو کشور باثبات است.
چینیها که به دنبال پیشبینیپذیری در رفتار ترامپ هستند، احتمالا نمیخواهند این تعادل را بر هم بزنند.