واقعیت توان عملیاتی آمریکا در خاورمیانه
به گزارش زومان، نزدیک به یک ماه از ورود ناوگان جنگی آمریکا به خاورمیانه میگذرد. اواخر ژانویه بود که ترامپ در هشداری مدعی شد اگر ایران سریعا پای میز مذاکره نیاید با عواقب سختی روبرو خواهد شد.
ورود این ناوها، پس از گذشت تنها هشت ماه از عملیات «چکش نیمهشب»، همزمان که در پس فعالیت رادارها، کانالهای دیپلماتیک میان دو طرف همچنان باز است، ۲ ناو هواپیمابر و ۱۶ کشتی جنگی به همراه یگانهای نیروی هوایی در منطقه حضور دارند.
این بزرگترین تجمع نیروی دریایی آمریکا در منطقه از زمان تهاجم به عراق در سال ۲۰۰۳ تاکنون محسوب میشود، اما این حجم از نیرو چقدر توان عملیاتی دارد؟ پاسخ را باید در اعداد و ارقام جستجو کرد.
تمرکز ۴۰ درصدی ناوگان فعال آمریکا در قلب خاورمیانه
اندیشکده سیاسآیاس، در گزارشی تحلیلی، تهدیدهای ترامپ علیه ایران را از دریچه آمار بررسی کرده است. طبق این گزارش نیروی دریایی ایالات متحده در مجموع ۲۹۲ کشتی جنگی دارد که از این تعداد ۴۹ فروند در حال انجام عملیات هستند.
نکته کلیدی اینجاست: ۲۰ فروند از این کشتیها، یعنی ۴۱ درصد از کل توان عملیاتی نیروی دریایی آمریکا، هماکنون در خاورمیانه متمرکز شدهاند.
در کنار دریا، در آسمان نیز بیش از ۱۰۰ فروند از پیشرفتهترین پرندههای جنگی شامل F22 ،F35 ،F16 و انواع دیگر نیز اعزام شدهاند تا برتری هوایی واشینگتن را تضمین کنند. استقرار جنگندههای F22 در پایگاههای هوایی اسرائیل و استقرار تانکرهای سوخترسان KC-46، نشاندهنده آمادگی برای اجرای عملیاتهای دوربرد است.
اما این سطح از حضور نظامی برای تحقق چه اهدافی است؟
مقایسه تاریخی؛ از «روباه صحرا» تا «سقوط بغداد»
خاورمیانه سالهاست که شاهد حضور نظامی آمریکا در منطقه است. اما این حضور پس از ۷ اکتبر ۲۰۲۳ و تنشهای پیاپی، آرایش جدیدی به خود گرفته است. هماکنون ناوهای هواپیمابر «لینکلن» و «فورد» به همراه ۱۳ رزمناو و ناوشکن در منطقه حضور دارند.
از نظر وسعت، این آرایش نظامی شباهت زیادی به عملیات «روباه صحرا» در سال ۱۹۹۸ دارد؛ تهاجمی چهار روزه به عراق که طی آن بیل کلینتون رئیسجمهور وقت آمریکا پس از عدم همکاری صدام با بازرسان هستهای سازمان ملل، این کشور را ۷۰ ساعت بمباران کرد و پس از آن حملات متوقف شد.
با این حال، باید توجه داشت که سطح نیروهای فعلی هنوز بسیار پایینتر از سطحی است که در جنگ کویت در سال ۱۹۹۰ و یا در سال ۲۰۰۳ برای سرنگونی رژیم صدام وجود داشت.
بخشهای عملیاتی | خاورمیانه (امروز) | عملیات عزم مطلق (ژانویه ۲۰۲۶) | عملیات پتک نیمهشب (ژوئن ۲۰۲۵) | عملیات آزادی عراق (۲۰۰۳) | عملیات روباه صحرا (۱۹۹۸) | عملیات طوفان صحرا (۱۹۹۱) | |
نیروی دریایی | ناوهای هواپیمابر | ۲ عدد | ۱ عدد | ۲ عدد | ۵ عدد | ۲ عدد | ۶ عدد |
شناورهای جنگی بزرگ | ۱۳ عدد | ۶ عدد | ۸ عدد | ۲۵ عدد | ۱۰ عدد | ۲۸ عدد | |
شناورهای جنگی کوچک | ۳ عدد | ۱ عدد | ۱ عدد | ۵ عدد | ۳ عدد | ۱۳ عدد | |
کشتیهای آبی - خاکی | ۰ | ۳ عدد | ۰ | ۲۰ عدد | ۳ عدد | ۲۴ عدد | |
هواپیماهای مستقر در ناو | +۹۰ جنگنده تهاجمی | +۴۰ جنگنده تهاجمی | +۹۰ جنگنده تهاجمی | ۳۳۲ فروند (F-14 و F/A-18) | ۱۰۰ جنگنده تهاجمی | ۲۰۸ فروند (A-6, A-7, F/A-18) | |
نیروی هوایی | جنگندهها و هواپیماهای تهاجمی | +۱۰۰ فروند (F-35, F-22, F-16, F-15E, A-10) | تعدادی در پورتوریکو و فلوریدا | چندین ده فروند F-35 و F-22 | +۲۹۰ فروند F-117، F-15، F-16، F-16CJ و A-10 | 78 فروند | +۵۰۰ فروند (شامل F-111 و F-117) |
بمبافکنها | موردی شناسایی نشده (اما آماده در خاک آمریکا هستند) | پرواز بمبافکنها از خاک آمریکا قبل از شروع | ۷ فروند B-2 (از خاک آمریکا) | ۴۳ فروند (B-1, B-2, B-52) | ۲۱ فروند (B-1 و B-52) | ۶۶ فروند B-52 | |
هواپیماهای پشتیبانی | +۵ فروند آواکس (AWACS) و ۲۰ تانکر سوخترسان | آواکس و تانکرهای سوخترسان در منطقه | «صدها» هواپیمای پشتیبانی و تانکر برای سوخترسانی به B-2ها | صدها فروند (آواکس، تانکر و جنگ الکترونیک) | ۳۸ فروند (آواکس و تانکر) | ۴۳ فروند (آواکس و تانکر) | |
نیروهای تفنگدار دریایی (Marines) | هواپیماهای رزمی | گزارش نشده است | چندین فروند AV-8 | گزارش نشده است | ۱۳۰ فروند (F/A-18 و AV-8) | ۵ فروند AV-8 | ۱۹۰ فروند |
یگانهای تکاوری (MEU/MEF) | گزارش نشده است | واحد ۲۲ تفنگداران دریایی | گزارش نشده است | لشکر ۱ تفنگداران دریایی | واحد ۳۱ تفنگداران دریایی | لشکر ۱ تفنگداران دریایی | |
نیروهای عملیات ویژه (SOF) | گزارش نشده است | چندین صد نفر با کشتی اختصاصی | گزارش نشده است | واحد ضربت ۲۰ (JSOC) | ندارد | ستاد عملیات ویژه سنتکام | |
تحلیل سیبیآیاس از سطح نیروهای نظامی آمریکا در خاورمیانه در ۶ بازه زمانی مختلف
آرایش نظامیِ «فشار بدون اشغال»
گزارش سیاسآیاس تاکید میکند که اگر هر ۱۳ ناوشکن نیروی دریایی در برد قرار گیرند، میتوانند ۱۵۰ تا ۲۵۰موشک «تاماهاک» (معروفترین موشک کروز میانبرد و دوربرد ارتش آمریکا) شلیک کنند و اهداف آنها احتمالا پایگاههای نظامی ایران یا تاسیسات هستهای خواهد بود.
با این حال تحلیل این اندیشکده نشان میدهد که آمریکا هنوز برای یک نبرد تمامعیار آماده نیست و در حال حاضر نیروی کافی برای یک کارزار هوایی طولانی مدت و چند هفتهای در منطقه وجود ندارد. همچنین انتقال تعداد زیادی هواپیمای باری و تانکر به خاورمیانه نشاندهنده استقرار نیروهای زمینی نیست. این هواپیماها صرفا در حال منتقل کردن وسایل نقلیه و تجهیرات پشتیبانی برای یگانهای هوایی مستقر در صحنه هستند.
بنابراین اگرچه حضور فعلی یکی از بزرگترین نمایشهای قدرت آمریکا در دهههای اخیر است، اما توان لجستیکی موجود نشان میدهد که سناریوهای واشنگتن در حال حاضر فراتر از «حملات هدفمند و محدود» نخواهد بود.