نقشه گروسی برای توافق تهران و واشنگتن؛ بازگشت به قرارداد ۶۰ سال پیش!
طرح پیشنهادی که نیویورکتایمز، رافائل گروسی مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی را مبتکر آن معرفی کرده است.
زومان یک روز پیش از دور دوم مذاکرات، دیدار گروسی و عراقچی در ژنو و در حاشیه مذاکرات را تحلیل کرده و در گزارشی با عنوان پیامرسان هستهای میان ایران و آمریکا؛ «فاکتور گروسی» به آن پرداخته بود.
به گزارش زومان، گفته میشود پیشنهاد گروسی یکی از آن طرحهاییست که روی میز گذاشته شده و میتواند سرنوشتساز شود. چرا؟ زیرا آنچنان که نیویورکتایمز ادعا کرده، میتواند تنها خروجی آبرومندانه برای طرفین باشد که از حمله نظامی جلوگیری کند.
پیشنهاد گروسی؛ عقبگرد استراتژیک برای صلح؟
این طرح که هفته گذشته در سکوت خبری به طرفین ارائه شد و حالا ابعاد آن فاش شده، بر یک ایده کلیدی استوار است: «برنامه هستهای مینیاتوری».
بر اساس این فرمول، ایران تمام فعالیتهای هستهای صنعتی خود را متوقف کرده و تنها اجازه خواهد داشت مقدار بسیار محدودی سوخت، صرفاً برای مصارف پزشکی و تحقیقاتی تولید کند.
این پیشنهاد در واقع تلاشی است برای احیای روح رآکتور تهران؛ تأسیساتی که ۶۰ سال پیش توسط خودِ آمریکاییها و با شعار «اتم برای صلح» بنا شد.
گروسی با این طرح به دنبال آن است تا «بهانه جنگ» را از تندروهای واشنگتن بگیرد و در عین حال، حق غنیسازی حداقلی ایران را (حتی در حد پزشکی) حفظ کند.
دور سوم مذاکرات؛ گروسی دوباره در نقش میانجی
رافائل گروسی این بار هم مسافر ژنو است: برای دور سوم مذاکرات در روز پنجشنبه. حضور او میتواند نشاندهنده این یاشد که پیشنهاد هفته گذشتهاش، علیرغم شکافهای عمیق، هنوز نمرده و شاید حتی به عنوان «محتملترین گزینه برای جلوگیری از درگیری» روی میز باقی مانده است.
چالشهای ایران و آمریکا با طرح گروسی
با این حال، پذیرش این طرح برای هیچکدام از طرفین ساده نیست. سوال اصلی این است: آیا دو طرف حاضر به پذیرش چنین مصالحهای هستند؟ برای ایران، این به معنای چشمپوشی از برنامهای است که میلیاردها دلار برای آن هزینه کرده و آن را حق مسلم خود میداند.
در سوی دیگر میدان، دونالد ترامپ قرار دارد که بارها بر سیاست «غنیسازی صفر» برای ایران تأکید کرده است. پذیرش حتی یک برنامهی نمادین و محدود غنیسازی، با تمام شعارهای پیشین او در تضاد است.
مشخص نیست آیا او حاضر است برای جلوگیری از یک جنگ پرهزینه، از این خط قرمز خود عبور کند یا نه.
دیپلماسی در سایه ناوگان نظامی
عراقچی در صحبتهای خود اشاره مستقیمی به این طرح نکرد، اما گفت هنوز شانس خوبی برای راهحل دیپلماتیک وجود دارد و افزود: «نیازی به تجمع نیروهای نظامی نیست و چنین اقداماتی نمیتواند بر ما فشار وارد کند.»
با این حال فشار دقیقاً محور این مذاکرات است. آنچه ترامپ «ناوگان عظیم» آمریکا در اطراف ایران مینامد، بزرگترین تمرکز نیروهای نظامی آمریکا در منطقه از زمان آمادهسازی برای حمله به عراق حدود ۲۳ سال پیش است.
نیویورکتایمز به ناو هواپیمابرآمریکایی جرالد فورد اشاره میکند که در ساحل حیفا لنگر انداخته و بیش از ۱۰۰ هواپیمای سوخترسان آماده فرمان حمله هستند.
آیا این پیشنهاد میتواند از جنگ جلوگیری کند؟ نظرات خود را با ما در میان بگذارید.