قمار بزرگ بر سر تعرفه؛ برندگان و بازندگان جدال تعرفهای ترامپ
کشورهایی که برای فرار از تعرفههای سنگین دونالد ترامپ با او پای میز معامله نشستند، حالا در موقعیتی گرفتار شدهاند که شاید با کمی صبر، سرنوشت بهتری در انتظارشان بود. همه چیز با یک حکم از دادگاه عالی ایالات متحده زیر و رو شد.
به گزارش زومان، نیویورکتایمز نوشت: داستان از هفتهای آغاز شد که به نظر میرسید پر از پیروزیهای تجاری برای کاخ سفید است. ژاپن تعهد ۳۶ میلیارد دلاری برای سرمایهگذاری در آمریکا داد و اندونزی نیز درهای بخشهای کلیدی اقتصادش را به روی شرکتهای آمریکایی گشود. این کشورها برای فرار از تعرفههایی بیسابقه – تا ۳۵ درصد برای ژاپن و ۳۲ درصد برای اندونزی – امتیازهای بزرگی دادند.
اما ورق برگشت. روز جمعه، دادگاه عالی آمریکا مبنای حقوقی این تعرفههای تنبیهی را رد کرد و بزرگترین اهرم فشار ترامپ را از دست او گرفت. حالا دولتها در سراسر آسیا، از توکیو تا جاکارتا، با یک سوال بزرگ روبهرو هستند: آیا در معامله با ترامپ عجله کردند و بیش از حد امتیاز دادند؟
یک دوراهی سخت در پایتختهای آسیایی
بسیاری از رهبران آسیایی که این توافقها را امضا کردند، در داخل با انتقادات شدیدی مواجه شدند. منتقدان آنها را متهم میکردند که برای حفظ صنایع صادراتی خود، حاکمیت ملی را فدا کردهاند. کشورهایی مانند کرهجنوبی، تایوان، مالزی و هند نیز امتیازات مشابهی دادند و حتی در مسائل امنیت ملی و تحریمها با واشنگتن همسو شدند؛ اقدامی که به مذاق چین؛ بزرگترین شریک تجاری منطقه خوش نیامد.
اکنون، با حکم دادگاه، این کشورها در یک برزخ سیاسی گرفتار شدهاند. استیون اوکان، مدیرعامل شرکت مشاوره ژئوپلیتیک APAC Advisors، وضعیت را اینطور توصیف میکند:
«کشورهایی که با آمریکا توافق کردند و تعرفهای بالاتر از ۱۵ درصد را پذیرفتند، حالا در موقعیت بدتری قرار دارند. آیا باید دوباره مذاکره کنند و حالا که اهرم فشار ترامپ کمتر شده، سختگیرانهتر چانهزنی کنند؟ یا همان توافق فعلی را نگه دارند تا از تلافی جلوگیری شود؟»
ترامپ البته بیکار ننشست. او بلافاصله پس از حکم دادگاه، از یک مبنای حقوقی دیگر برای اعمال تعرفه جهانی ۱۰ درصدی استفاده کرد و روز شنبه این رقم را به ۱۵ درصد افزایش داد. این حرکت، عدم قطعیت را بیشتر کرده است.
برندگان و بازندگان بازی جدید
با تعرفه جدید ۱۵ درصدی، وضعیت برای همه یکسان نیست. ژاپن، کرهجنوبی و تایوان که پیشتر در ازای سرمایهگذاریهای صدها میلیارد دلاری، تعرفه ۱۵ درصدی گرفته بودند، تغییر چندانی احساس نمیکنند.
اما کشورهایی مانند اندونزی، مالزی و کامبوج که با تعرفه ۱۹ درصدی موافقت کرده بودند، حالا خود را در موقعیت ضعیفتری نسبت به رقبایشان میبینند. مشکل دیگر این است که بسیاری از این توافقها هنوز در پارلمانهای این کشورها تصویب نشدهاند. مالزی و اندونزی به سرعت اعلام کردند که توافقشان با واشنگتن هنوز نهایی نیست و بر اساس منافع ملی خود تصمیم خواهند گرفت.
در این میان، شاید کشورهایی مانند ویتنام برنده باشند. ویتنام که با تهدید تعرفه سنگین ۴۶ درصدی روبهرو بود، هنوز در حال مذاکره است و توافقش نهایی نشده. حالا به نظر میرسد این کشور نیز مشمول همان تعرفه جهانی ۱۵ درصدی شود، بدون آنکه مجبور به دادن امتیازات هنگفت شده باشد.
سرمایهگذاریهای سنگین روی میز
ژاپن و کرهجنوبی از اولین کشورهایی بودند که برای مذاکره شتافتند، زیرا صنایع خودروسازی و فولاد آنها با تهدید جدی روبهرو بود. توکیو در ازای کاهش تعرفه خودرو از ۲۷.۵ درصد به ۱۵ درصد، متعهد به تأمین مالی ۵۵۰ میلیارد دلاری برای پروژهها در آمریکا شد. سئول نیز با تعهد سرمایهگذاری ۳۵۰ میلیارد دلاری، تعرفهای مشابه گرفت.
حالا با رأی دادگاه، هرچند این توافقها پابرجاست، اما تهدید ترامپ برای افزایش مجدد تعرفهها تا حد زیادی اثر خود را از دست داده است. این موضوع به دولتهایی که هنوز توافق را در داخل تصویب نکردهاند، قدرت چانهزنی بیشتری میدهد.
پل نادو، پژوهشگر مرکز مطالعات استراتژیک و بینالمللی، معتقد است:
«کشورهای برنده احتمالاً آنهایی هستند که اصلاً توافقی امضا نکردهاند یا مانند ژاپن پول زیادی متعهد نشدهاند. ترامپ ممکن است اکنون با اهرم فشار کمتری وارد مذاکرات آینده شود.»
به نظر شما کدام کشور در این بازی تجاری هوشمندانهتر عمل کرد؟ دیدگاه خود را با ما در میان بگذارید.