جهش قیمت استارلینک در ایران؛ ۴ هزار دلار!

سایه‌ی یک درگیری نظامی دیگر بر سر ایران افتاده و این نگرانی، بازار سیاه تجهیزات اینترنت ماهواره‌ای استارلینک را منفجر کرده است.

به گزارش زومان، بلومبرگ در گزارشی به بزرگترین استقرار نیروهای نظامی آمریکا در خاورمیانه از زمان جنگ عراق اشاره می‌کند و می‌نویسد که در سایه گمانه‌زنی‌های جنگی ایران و آمریکا، قیمت هر دستگاه قاچاق استارلینک در ایران تا ۴۰۰۰ دلار جهش کرده؛ اینترنتی که البته استفاده از آن در ایران غیرقانونی است.

با این حال بلومبرگ به مولفه جنگ اشاره دارد و نگرانی‌ها از وقوع آن. استنادش هم به قطع سراسری اینترنت در دی‌ماه امسال است و مدعی‌ست که افزایش قیمت تجهیزات اینترنت ماهواره‌ای در بازار سیاه، محدودیتی‌ست برای مردمی که نگرانند با شروع جنگ، قطع کامل اینترنت سراسری بار دیگر تکرار شود.

این رقم شوکه‌کننده در حالی است که همین تجهیزات اینترنت ماهواره‌ای پیش از بالا گرفتن تنش‌ها میان ایران و اسرائیل در ژوئن سال گذشته، به ادعای بلومبرگ، بین ۷۰۰ تا ۱۰۰۰ دلار خرید و فروش می‌شدند. این رسانه همچنین مدعی‌ست که فروشندگان و سازمان‌های حقوق بشری فعال در ایران این افزایش قیمت را تأیید کرده‌اند و آن را مستقیماً به ترس از انزوای دیجیتال در زمان بحران ربط می‌دهند.

این نگرانی دو سر دارد؛ جنگ احتمالی و تکرار احتمالی قطعی کامل و گسترده اینترنت. ماه گذشته و همزمان با اعتراضات، در اقدامی بی‌سابقه اینترنت سراسری ایران قطع شد و ۹۰ میلیون ایرانی را از وب جهانی جدا کرد.

بلومبرگ مدعی شده که در آن روزها، ترمینال‌های استارلینک که توسط شرکت اسپیس‌ایکس ایلان ماسک توسعه یافته‌اند، یکی از معدود راه‌های ارسال اخبار و تصاویر این رویدادها به رسانه‌های بین‌المللی بودند. قطعی تقریباً کامل اینترنت دو هفته به طول انجامید و به‌گزارش شرکت‌های نظارت بر ترافیک اینترنت مانند Kentik و Netblocks، ارتباط با خارج هنوز هم با محدودیت‌های جدی روبروست.

اما این تجهیزات چگونه به ایران می‌رسند که استفاده یا توزیع آن‌ها غیرقانونی است؟ بلومبرگ می‌گوید واحدهای استارلینک عمدتاً از طریق مرز عراق و مسیرهای دریایی در جنوب کشور قاچاق می‌شوند. به نوشته این رسانه، گروه حقوق دیجیتال Holistic Resilience تخمین می‌زند که در حال حاضر حدود ۵۰ هزار دستگاه استارلینک در ایران فعال باشد.

قیمت رسمی این تجهیزات در خارج از ایران بین ۲۴۹ تا ۵۹۹ دلار است.

بلومبرگ که در گزارش خود با یک فروشنده در تلگرام مصاحبه کرده، به نقل از او می‌نویسد که هزینه‌های سنگین قاچاق، شامل «رشوه‌ها و پرداخت‌های اضافی» برای عبور امن از مرزها و بنادر، دلیل اصلی این قیمت نجومی در بازار ایران است.

پیش از این اسپیس‌اکس هزینه اشتراک ماهانه استارلینک در ایران را حذف کرد تا کاربران بتوانند بدون پرداخت پول از این سرویس استفاده کنند؛ خبری که پیش‌تر بلومبرگ آن را گزارش کرده بود. با این حال، تلاش هایی برای مختل کردن سیگنال‌های استارلینک در ایران انجام شد.

در سوی دیگر ماجرا، وال استریت ژورنال در یک گزارش مدعی شده بود که دولت آمریکا پس از اعتراضات ژانویه، حدود ۶۰۰۰ دستگاه استارلینک را مخفیانه به ایران ارسال کرده، هرچند مشخص نیست این تجهیزات چگونه ارسال شده‌اند.

شما در این شرایط برای دسترسی به اینترنت آزاد چه راهی را انتخاب می‌کنید؟ نظرات خود را با ما در میان بگذارید.