شطرنج در برابر کشتیکج در ژنو؛ گزارش گاردین از میز مذاکره ایران و آمریکا
به گزارش زومان، «اگر آمریکا و ایران بخواهند از وقوع یک جنگ منطقهای جلوگیری کنند، هر دو طرف باید از امروز سهشنبه در مذاکرات ژنو شروع به امتیازدهی کنند و سبکهای متفاوت مذاکرهای یکدیگر را بپذیرند.» این جملات بخشی از گزارش گاردین درباره مذاکرات امروز در ژنو است؛ جایی که هیاتهای مذاکرهکننده تهران و واشنگتن قرار است به رایزنی غیرمستقیم درباره موضوعات مورد اختلاف بپردازند.
براساس گزارش روزنامه بریتانیایی که این تحلیل را ارائه داده، عراقچی چهرهای همگرایانه در سیاست داخلی ایران است که پارامترهای آنچه این کشور میتواند در جریان مذاکرات ارائه دهد را در مشورتهای بیپایان با تهران برنامهریزی کرده، در حالی که ویتکاف به یک دستور کار متغیر و طراحیشده توسط یک نفر (دونالد ترامپ) عمل میکند.
ترامپ دیپلماسی را شاخهای از کشتی کج میبیند، در حالی که وزارت خارجه ایران آن را شاخهای از شطرنج و تقریباً یک هنر میداند.
کتاب عراقچی با عنوان «قدرت مذاکره» نیز تا حدی نشان میدهد که ایرانیها دوست دارند زمان بخرند و مذاکرات را طولانی کنند. او در کتاب خود مینویسد: «اصل اصلی در مذاکره تمرین است: تکرار، تکرار و باز هم تکرار — همراه با پایداری و استقامت. اصرار بر مواضع و تکرار درخواستها ضروری است و هر بار باید با زبان و استدلال متفاوت انجام شود.»
سبک مذاکره ایرانی به طور کلی در جهان به عنوان ‘سبک بازار’ شناخته میشود؛ یعنی چانهزنی مداوم و خستگیناپذیر. این سبک نیازمند صرف زمان و انرژی زیاد است و کسی که زود خسته و دلزده شود، شکست خواهد خورد.»- برشی از کتاب «قدرت مذاکره»
با این حال، تمایل ایرانیها به گفتن «بله، اما» میتواند بسیار مؤثر باشد.گاردین مدعیست، عراقچی باعث شد همتای آمریکاییاش وندی شرمن از شدت ناامیدی به اشک بیفتد؛ اتفاقی که او از آن پشیمان است.
عراقچی که تاکنون شش دور مذاکرات مستقیم و غیرمستقیم با ویتکاف داشته، همچنین تأکید میکند که باقی ماندن در حالت مبهم و غیرقابل پیشبینی چقدر حیاتی است.
چهره یک دیپلمات ماهر غیرقابل فهم است و هیچ احساسی از آن قابل کشف نیست. توانایی کنترل بروز احساسات روی صورت آسان نیست و نیازمند تمرین و کار مداوم است.- عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران
الی گِرانمایه از شورای اروپایی روابط خارجی میگوید: «عراقچی بسیار تکنوکراتتر و محتاطتر است و با دقت روی طنابباریک لازم برای بقا حرکت میکند. ظریف سیاسیتر و جسورتر بود و آماده بود مرزهای قابل تحمل برای نظام را آزمایش کند.»
چه موضوعاتی روی میز است؟
گرانمایه انتظار دارد آمریکا خواستههای روشنی درباره کاهش یا حذف ذخایر اورانیوم غنیشده ایران مطرح کند، اما چنین گام غیرقابل بازگشتی از سوی ایران نیازمند اقدامات متقابل غیرقابل بازگشت از سوی آمریکا، مانند آزادسازی بخشی از داراییهای مسدودشده ایران در خارج، خواهد بود.
امکان توافق درباره غنیسازی وجود دارد، زیرا بمباران سایتهای هستهای ایران، امکان غنیسازی را برای ۳ تا ۵ سال دچار اختلال کرده است. اما این نیازمند بازگشت بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی برای بازدید از سایتهای بمبارانشده است؛ موضوعی که احتمالاً محور مذاکرات عراقچی با رافائل گروسی، مدیرکل آژانس نیز بوده است.- الی گِرانمایه
فراتر از مسائل هستهای، گرانمایه میگوید: «در این جهان ترامپی، انتظار نداشته باشید هر توافقی روی کاغذ نوشته شود. ممکن است مجموعهای از تفاهمهای غیرقابل تأیید، از جمله پیمان عدم تجاوز میان ایران و آمریکا و متحدانش وجود داشته باشد.»
علی انصاری، استاد تاریخ در دانشگاه سنتاندروز، معتقد است ایران ممکن است امتیازاتی بدهد تا صرفاً مذاکرات ادامه پیدا کند، اما ترامپ فعلاً عجلهای ندارد. در این شطرنج پیچیده، شاید بزرگترین حرکت غافلگیرکننده، موافقت ایران با ورود شرکتهای نفتی آمریکایی باشد؛ امتیازی اقتصادی که میتواند تغییری بنیادین در اصول ضدآمریکایی انقلاب ایران محسوب شود.
به نظر شما کدام سبک مذاکره در نهایت پیروز خواهد شد؟ دیدگاه خود را با ما در میان بگذارید.