لغو پروژههای پر زرقوبرق عربستان؛ فصل حساب و کتاب فرا رسید
روزی روزگاری، در دل صحرای عربستان، قرار بود شهری به طول ۱۷۰ کیلومتر سر برآورد؛ شهری آینهای به نام «لاین» که نماد آیندهای بدون نفت بود. این تنها بخشی از یک پروژه بزرگتر به نام چشمانداز ۲۰۳۰ بود؛ طرحی که قرار بود عربستان را از یک غول نفتی به یک قدرت فناور و توریستی تبدیل کند. اما حالا به نظر میرسد نویسندگان این داستان، در حال بازنویسی برخی از فصلهای آن هستند.
به گزارش زومان به نقل از میدل ایست آی، محمد الجدعان، وزیر دارایی عربستان، رسماً تأیید کرده که این کشور قصد دارد استراتژی خود را بازنگری کند. این یعنی دور شدن از برخی ابرپروژههای پرهزینه و تمرکز روی بخشهایی که عربستان در آنها حرفی برای گفتن دارد. این تغییر رویکرد، یک عقبنشینی نیست؛ بلکه یک چرخش از رویاپردازی به واقعگرایی است.
رویای بلندپروازانه یا سراب صحرا؟
پروژههایی مانند شهر آیندهنگر نیوم، مکعب غولپیکر ریاض و حتی پیست اسکی در دل بیابان، همگی روی کاغذ شگفتانگیز بودند، اما در عمل با چالشهای بزرگی روبهرو شدند. حالا خبرها حاکی از کوچکسازی یا توقف کامل این پروژههاست. خود وزیر دارایی عربستان نیز با صراحت اعلام کرده که برای لغو پروژهها هیچ تعصبی ندارند.
«اگر چیزی را اعلام کنیم و لازم باشد آن را تعدیل کنیم، سرعتش را تغییر دهیم، یا به تعویق بیندازیم و حتی لغو کنیم، بدون تردید این کار را انجام میدهیم.»
این جمله نشان میدهد دوران نمایشهای پرزرقوبرق به سر آمده و زمان حساب و کتابهای دقیق فرا رسیده است.
بازگشت به ریشهها با ابزارهای مدرن
پس جایگزین این پروژهها چیست؟ عربستان به جای ساختن آینده از صفر، تصمیم گرفته روی نقاط قوت سنتی و جدید خود سرمایهگذاری کند. از یک سو، با توسعهی مکه و پروژهی «دروازه ملک سلمان»، به دنبال تقویت جایگاه خود به عنوان قلب جهان اسلام و یک مقصد زیارتی بیرقیب است. از سوی دیگر، با خرید پیشرفتهترین تراشههای انویدیا، وارد دنیای هوش مصنوعی شده است. مزیت عربستان در این حوزه چیست؟ انرژی ارزان. در دنیایی که مراکز داده تشنهی برق هستند، عربستان میتواند با برق ۳۰ تا ۵۰ درصد ارزانتر، به بهشت شرکتهای فناوری تبدیل شود.
از نفت تا خودروی برقی
سومین محور استراتژی جدید، تمرکز بر تولید و صنعت است. عربستان نمیخواهد تا ابد فقط فروشندهی نفت خام باشد. برند خودروی برقی «سیر» که با همکاری غول تایوانی، فاکسکان، راهاندازی شده، نمونهای از این رویکرد است. این کشور با فشار بر شرکتهای بینالمللی برای انتقال دفاترشان به عربستان و سرمایهگذاری در تولید داخلی، به دنبال ساخت یک اقتصاد غیرنفتی واقعی است. داستانی که عربستان امروز روایت میکند، شاید کمتر تخیلی باشد، اما بسیار باورپذیرتر و عملیتر از داستان دیروز است؛ داستانی دربارهی تبدیل ثروت نفتی به یک اقتصاد پایدار و متنوع.
به نظر شما این تغییر رویکرد عربستان هوشمندانه است؟