لحظه بسیار پرریسک؛ تحلیل سیانبیسی از چالش بزرگ ترامپ در خلیج فارس
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، با لحنی که دیگر کسی را غافلگیر نمیکند، از رویارویی با ایران حرف میزند و از اعزام دومین ناو هواپیمابر به منطقه خبر میدهد. او تهدید کرده که اگر ایران با خواستههای واشنگتن—از توقف غنیسازی هستهای گرفته تا محدود کردن برنامه موشکهای بالستیک—موافقت نکند، با «واکنشی بسیار سخت» روبهرو خواهد شد. اکنون بازارهای نفت ملتهباند و همه یک سؤال را میپرسند: آیا جنگی در راه است؟ اما پشت این نمایش قدرت و تهدیدهای آتشین، داستانی پیچیدهتر پنهان شده است.
به گزارش CNBC تحلیلگران معتقدند که عملی کردن این تهدیدها بسیار دشوارتر از آن چیزی است که به نظر میرسد. به گفته آنها، حتی با حضور گروه ضربت ناو هواپیمابر یواساس آبراهام لینکلن و شش ناوشکن موشکی، نیروی نظامی آمریکا در منطقه برای یک درگیری بزرگ و طولانیمدت کافی نیست.
ناوهای جنگی برای اهداف ترامپ کافی نیستند
ایده یک حملهی سریع و قاطع به ایران چندان واقعبینانه نیست. علیرضا احمدی، پژوهشگر ارشد در مرکز ژنو برای سیاست امنیتی، این موضوع را به سادگی بیان میکند:
نیروهای آمریکا در منطقه برای پشتیبانی از یک عملیات نظامی بزرگ و بلندمدت در ایران—که برای دستیابی به هر هدف نظامی مهمی ضروری است—کافی نیستند.
علی واعظ، مدیر پروژه ایران در گروه بحران، معتقد است «دولت ایران، ونزوئلا نیست» و حمله هوایی، ایران را به یک دموکراسی تبدیل نمیکند. به عبارت دیگر، تغییر در ایران به تعهدی در سطح جنگ عراق نیاز دارد؛ چیزی که ترامپ همیشه از آن گریزان بوده است. در آن جنگ بین سالهای ۲۰۰۳ تا ۲۰۱۱، حدود ۴۵۰۰ نیروی نظامی آمریکا در عراق کشته شدند.
دوراهی یک رئیسجمهور غیرقابل پیشبینی
ترامپ در موقعیت دشواری قرار گرفته است. از یک سو، مایکل روبین، مقام پیشین پنتاگون، معتقد است «هزینه حمله نکردن به ایران بسیار بالا خواهد بود» و میراث ترامپ را به عنوان رئیسجمهوری که راه را برای هستهای شدن ایران هموار کرد، لکهدار میکند. از سوی دیگر، او به خوبی میداند که جنگ با ایران، گزینهای ساده و تمیز نیست و میتواند به یک باتلاق منطقهای تبدیل شود. او بین فشار برای نمایش قدرت و غریزه خود برای دوری از درگیریهای پرهزینه گیر افتاده است. این همان چیزی است که باب مکنالی، رئیس گروه انرژی راپیدان، آن را یک «لحظه بسیار پرریسک» مینامد.
پاسخ کوبنده ایران چه خواهد بود؟
در این معادله، ایران یک بازیگر منفعل نیست. آمریکا حدود ۴۰ هزار نیروی نظامی در خاورمیانه دارد. پایگاههایی در خلیج فارس از جمله فرماندهی مرکزی نیروهای دریایی آمریکا در بحرین، پایگاه هوایی العدید در قطر—که ایران تابستان گذشته آن را هدف قرار داد—و پایگاه هوایی الظفره در جنوب ابوظبی دارد. تهران بارها تهدید کرده که در صورت هرگونه حملهای، پایگاههای آمریکا در منطقه و متحدانش را هدف قرار خواهد داد.
ایران روی این موضوع حساب باز کرده که سامانههای دفاعی آمریکا برای محافظت از تمام پایگاههایش در بحرین، قطر، امارات و همچنین حفاظت از اسرائیل کافی نیست. به نظر میرسد رهبران ایران خود را برای یک رویارویی چند هفتهای یا حتی چند ماهه آماده کردهاند. هرگونه اشتباه محاسباتی از سوی واشنگتن میتواند به سادگی یک آتشسوزی منطقهای را شعلهور کند که خاموش کردن آن تقریباً ناممکن خواهد بود.
به نظر شما، آیا این تنشها به درگیری نظامی منجر خواهد شد؟ دیدگاه خود را با ما در میان بگذارید.