بازی خطرناک ترامپ با نفت ایران؛ والاستریت ژورنال: تهران تلافی میکند
در دنیای پیچیده تحریمها، شبکهای عظیم از نفتکشها مثل اشباح روی آبهای جهان حرکت میکنند. اینها «ناوگان سایه» هستند؛ کشتیهایی که با خاموش کردن فرستندهها و تغییر پرچم، نفت کشورهایی مثل ایران و روسیه را به دست مشتریانی تشنه، بهویژه در چین، میرسانند. برای ایران، این ناوگان که تخمین زده میشود حدود ۱۰۰۰ کشتی را شامل شود، حکم شاهرگ حیاتی اقتصادش را دارد؛ راهی برای زنده ماندن در محاصره اقتصادی.
وال استریت ژورنال در گزارشی نوشته، حالا دولت ترامپ این شاهرگ را هدف گرفته است. وزارت خزانهداری آمریکا با تحریم کردن این کشتیها، یک مبنای حقوقی برای توقیف آنها فراهم کرده است. این استراتژی، نسخه تهاجمیتری از همان کاری است که پیشتر در دریای کارائیب علیه نفتکشهای ونزوئلا انجام شد و صادرات نفت آن کشور را به نصف کاهش داد. هدف ساده است: خشکاندن منبع اصلی درآمد و کشاندن آن به پای میزی که در آن همه چیز روی آن قرار دارد.
یک بازی خطرناک با آتش
اما توقیف یک نفتکش ایرانی در آبهای آزاد، شبیه کشیدن ضامن یک نارنجک است. مقامهای کاخ سفید بهخوبی میدانند که واکنش تهران «تقریباً قطعی» خواهد بود. ایران در گذشته، از جمله در «جنگ نفتکشها» در دهه ۱۹۸۰، نشان داده که در تلافی کردن تردید نمیکند. گزینههای روی میز ایران ترسناک است: از توقیف متقابل تانکرهای متحدان آمریکا گرفته تا مینگذاری تنگه هرمز، گذرگاه باریکی که حدود ۲۵ درصد از عرضه نفت جهان از آن عبور میکند.
هر کدام از این اقدامات کافی است تا بازارهای جهانی نفت را به آشوب بکشد و قیمتها سر به فلک بگذارند؛ طوفانی سیاسی و اقتصادی که کاخ سفید ترجیح میدهد از آن دوری کند. بدر السیف، استاد دانشگاه کویت، هشدار میدهد:
بستن تنگه به نفع هیچکس نیست، حتی ایران. اما اگر احساس کنند در گوشهای گیر افتادهاند، این کار را میکنند... ایران ونزوئلا نیست. فکر میکنم او [ترامپ] این را میداند.
شطرنج نظامی در خلیج فارس
صفحه این شطرنج، آبهای خلیج فارس و دریای عمان است. آمریکا مهرههای سنگین خود را در منطقه چیده است. ناو هواپیمابر یواساس آبراهام لینکلن، پنج ناوشکن مجهز به موشکهای هدایتشونده و حضور پررنگ گارد ساحلی در بحرین، همگی آماده اجرای دستور هستند. توقیف یک تانکر، عملیاتی پیچیده است که به نیرو و اسکورت نظامی نیاز دارد تا کشتی و محمولهاش به سلامت به مقصدی امن برسند.
برخی در واشنگتن معتقدند هدف قرار دادن تانکرها، در مقایسه با یک حمله نظامی مستقیم به خاک ایران، راهی هوشمندانهتر برای رسیدن به اهدافشان است. اما این راه، روی لبه تیغ حرکت میکند. نزدیک شدن اخیر یک پهپاد و دو قایق سپاه به یک تانکر با پرچم آمریکا نشان داد که منطقه چقدر مستعد جرقه زدن است. در نهایت، کاخ سفید بین فشار حداکثری و جلوگیری از یک جنگ تمامعیار، در حال سبُک و سنگین کردن گزینههاست. هر تصمیمی که گرفته شود، امواج آن نه تنها خلیج فارس، که تمام اقتصاد جهان را تحت تأثیر قرار خواهد داد.
به نظر شما آیا آمریکا دست به توقیف نفتکشهای ایران خواهد زد؟ واکنش ایران چه خواهد بود؟ دیدگاه خود را با ما در میان بگذارید.