مهمانان مذاکره ایران و آمریکا/ والاستریتژورنال: پزشکیان تضمین خواست
به گزارش زومان، در بحبوحه تنشهای نفسگیر و صفآرایی نظامی در خاورمیانه، مقامات ارشد ایرانی و آمریکایی قرار است این هفته در استانبول رو در روی یکدیگر بنشینند. این دیدار که تلاشی از سوی قدرتهای منطقهای برای یافتن یک راه حل دیپلماتیک است، با حضور وزیر خارجه ۶ کشور و همچنین جرارد کوشنر، داماد ترامپ برگزار میشود و تلاشی برای یافتن یک راه حل دیپلماتیک پیش از افتادن در ورطه درگیری است.
اما سایه سنگین تهدید نظامی، فضایی شکننده و پیچیده بر این مذاکرات حاکم کرده است و در همین راستا مسعود پزشکیان، رئیس جمهور ایران، در گفت و گو با عبدالفتاح سیسی، همتای مصری خود، خواستار تضمین رسمی از طرف مقابل بود تا در طول مذاکرات، هیچ اقدام نظامی علیه ایران صورت نگیرد.
براساس آنچه منابع آگاه به وال استریت ژورنال گفتند، انتظار میرود استیو ویتکاف، فرستاده ویژه ایالات متحده و جرد کوشنر، داماد رئیس جمهور ترامپ، روز جمعه به مذاکرات با عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، در استانبول بپیوندند.
همچنین به نظر میرسد از وزرای امور خارجه عربستان سعودی، قطر، امارات متحده عربی، مصر، پاکستان و عمان نیز دعوت شده تا در این نشست حضور داشته باشند.
این منابع گفتند انتظار میرود این مذاکرات زمینه را برای پرداختن به طیف وسیعی از مسائل فراهم کند. یکی از این منابع گفت که این مذاکرات میتواند به دو مسیر تقسیم شود، یکی به برنامه هستهای ایران و دیگری به مجموعهای گستردهتر از مسائل و درخواستهای آمریکا.
به نظر میرسد دو طرف هنوز در مورد مسائل کلیدی پیرامون غنیسازی اورانیوم و موشکهای بالستیک ایران اختلاف نظر دارند. اما ترامپ و ایران در روزهای اخیر تمایل خود را برای گفتوگو ابراز کردهاند و با توجه به افزایش نیروهای نظامی ایالات متحده و هشدار ترامپ مبنی بر اقدام نظامی در صورت شکست مذاکرهکنندگان، دریچهای برای دیپلماسی گشودهاند.
مذاکرات ایران و آمریکا هنوز با موانع مهمی روبرو است. ایران به میانجیگران منطقهای اطلاع داده است که فقط در مورد برنامه هستهای خود مذاکره خواهد کرد، در حالی که ایالات متحده خواستار مذاکرات گستردهتری شده است.
ایران همچنین به مقاومت در برابر خواستههای کلیدی آمریکا در مورد برنامه هستهای خود - پایان دادن به تولید اورانیوم غنیشده و تحویل ذخایر موجود خود - ادامه داده است.
در همین حال، میانجیگران عرب گفتند، ایران نگران است که ایالات متحده ممکن است دیپلماسی را به عنوان راهی برای خرید زمان بیشتر برای حمله دنبال کند؛ همانند آنچه در ژوئن اتفاق افتاد.
تلاشهای منطقهای برای مهار تنش
با ورود نیروهای آمریکایی، قدرتهای خاورمیانه تلاشهای دیپلماتیک گستردهای را آغاز کردهاند که شامل سفر اعلام نشده محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، نخست وزیر قطر، به تهران در روز شنبه میشود.
عبدالفتاح السیسی، رئیس جمهور مصر، اواخر همان روز با مسعود پزشکیان، رئیس جمهور ایران، صحبت کرد. افراد آگاه گفتند که آنها در مورد پیشنهاد گستردهای که توسط عمان و قطر تهیه شده بود و از طرحهای حل درگیریها در غزه و اوکراین الگوبرداری شده بود، بحث کردند.
این طرح شامل گامهایی برای مقابله با غنیسازی اورانیوم با مشوقهای اقتصادی و تعهدات امنیتی است. مشخص نیست که آیا ایالات متحده با این طرح مشارکت داشته یا از آن استقبال کرده است یا خیر؟
منابع گفتند، پزشکیان در جریان گفتوگوی خود با رئیس جمهور مصر گفته است که از آمریکا تضمین میخواهد که در طول مذاکرهای مورد هیچ حملهای قرار نگیرد.
از سوی دیگر، ترکیه، عضو سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو)، که رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور آن، رابطه نزدیکی با ترامپ دارد، نقش مهمی در تلاش برای آرام کردن تنشها ایفا کرده و روز جمعه میزبان مذاکراتی در استانبول بود که در آن وزیر امور خارجه ایران گفت پیشرفتهایی در جهت یافتن راه حل دیپلماتیک برای بحران حاصل شده است.
اردوغان قرار است این هفته برای ادامه تلاشهای دیپلماتیک به مصر و عربستان سعودی سفر کند.
علی واعظ، مدیر پروژه ایران و مشاور ارشد رئیس گروه بحران بینالمللی، معتقد است که این اقدام یکپارچه، نگرانیها را مبنی بر اینکه اقدام نظامی علیه ایران میتواند منطقه را بیثبات کند، منعکس میکند.