جزئیات کامل بسته حمایت از تولید؛ این ۷۰۰ هزار میلیارد تومان چگونه تقسیم می‌شود؟

به گزارش زومان، هیئت وزیران در تاریخ ۱۷ دی ۱۴۰۴ «بسته حمایت از صنایع» را تصویب و بلافاصله برای اجرا ابلاغ کرد. این بسته با حجم اعتباری ۷۰۰ هزار میلیارد تومان ، پاسخی مستقیم به نگرانی اصلی فعالان اقتصادی پس از تغییر سیاست ارزی است. نرخ دلار در تالا اول حدود 80 هزار تومان بود که با اجرای سیاست جدید ارزی با هدف کاهش رانت و شکاف قیمتی به بالای 120 هزار تومان رسید.

وزارت صمت اعتقاد داشت افزایش نرخ دلار می تواند صنایع کوچک و متوسط غیرصادارتی را به جهت سرمایه در گردش با چالش روبرو کند، به همین دلیل بسته حمایتی طراحی شد تا ضربه‌گیر این صنایع پس از افزایش قیمت رسمی دلار باشد.

هدف این گزارش، ارائه یک راهنمای عملی و بی‌واسطه است تا مشمولان بالقوه بدانند دقیقاً چه اقداماتی باید انجام دهند.

دولت در ماه‌های اخیر، روند انتقال کالاها و مواد اولیه از «تالار ارز ترجیحی» (با نرخی پایین‌تر و ثابت) به «تالار دوم» (با نرخ شناور و نزدیک به بازار) را تسریع کرده است. این اصلاح ساختاری اگرچه در بلندمدت برای اقتصاد ضروری ارزیابی می‌شود، در کوتاه‌مدت هزینه واردات را برای تولیدکنندگان به شکل ناگهانی افزایش داده و بسیاری را با بحران کمبود سرمایه در گردش مواجه کرده است.

بسته ۷۰۰ همتی، به عنوان «ضربه‌گیر مالی» طراحی شده تا این شوک اولیه را جذب و از توقف تولید و ورشکستگی گسترده جلوگیری کند.

مشمولیت دو شرط اساسی دارد:

۱. شما تولیدکننده (از خرد تا بزرگ) یا بازرگان واردکننده مواد اولیه، قطعات و کالاهای اساسی باشید.

۲. به دلیل افزایش نرخ ارز ناشی از این انتقال، در تأمین مالی برای خرید یا واردات این مواد دچار کسری جدی سرمایه در گردش شده باشید.

مشمولان به سه گروه هدف اصلی تقسیم می‌شوند:

نکته ویژه: واردکنندگان قطعات یدکی حیاتی برای حمل‌ونقل (هوایی، ریلی، دریایی و جاده‌ای سنگین) امکان استفاده از «اوراق گام ویژه» را دارند.

حمایت عمدتاً از طریق ابزارهای تأمین مالی صورت می‌گیرد، نه کمک بلاعوض. مهم‌ترین این ابزارها عبارتند از:

• تسهیلات بانکی: رایج‌ترین شکل کمک، با نرخ سود ترجیحی.
• اعتبارات اسنادی (LC): برای تضمین پرداخت به فروشنده خارجی.
• برات الکترونیکی: یک سند تجاری برای پرداخت در آینده.
• اوراق گام و اوراق گام ویژه

اگر شرایط بالا را دارید، این مراحل را دنبال کنید:

گام اول (تشخیص و ثبت):

بلافاصله به «دفاتر تخصصی و امور صنایع وزارت صنعت، معدن و تجارت (صمت)» مرتبط با حوزه فعالیت خود مراجعه کنید. این دفاتر لیست نهایی مشمولان را تهیه و به بانک مرکزی اعلام می‌کنند.

گام دوم (راه جایگزین برای جاافتادگان):

اگر مشکل دارید اما احتمال می‌دهید در لیست اولیه جا مانده‌اید، به «ستادهای تسهیل و رفع موانع تولید» وزارت صمت در مرکز استان یا ستاد مرکزی در تهران مراجعه کنید. وظیفه این ستادها، شنیدن مشکلات جدید و اضافه کردن مشمولان به فهرست است.

گام سوم (دریافت از بانک):

پس از تأیید صلاحیت توسط وزارت صمت و اعلام لیست به بانک مرکزی، این بانک به «بانک‌های عامل» (بانک‌های تجاری) دستور می‌دهد تا تسهیلات را پرداخت کنند. شما باید با بانکی که بیشترین رابطه مالی را با آن دارید، برای دریافت وام یا ابزار مالی مذاکره کنید.

یک نشانه مهم از عزم دولت: سخنگوی وزارت صمت اعلام کرد ۶۴۰ هزار میلیارد تومان از این مبلغ (بیش از ۹۰ درصد) در تاریخ ۱۸ دی، تنها یک روز پس از تصویب، به بانک‌ها ابلاغ شده است. این یعنی فرآیند پرداخت آغاز شده است.

• این وام است، نه هدیه: تمامی این ابزارها (به جز جبران از طریق اوراق گام ویژه) قابل بازپرداخت هستند و باید در چارچوب قرارداد بانکی بازگردانده شوند.
• شفافیت را مطالبه کنید: معیار «تشخیص وزارتخانه» برای مشمولیت می‌تواند مبهم باشد. صنف‌ها و اتحادیه‌ها باید بر این فرآیند نظارت کنند تا از توزیع رانتی جلوگیری شود.
• ناظر بانکی: هیأت نظارت بانک مرکزی مسئول نظارت بر اجرای صحیح این بسته توسط بانک‌هاست. در صورت بروز مشکل در بانک، می‌توان به این نهاد گزارش داد.
• ریسک تورمی: تزریق این حجم نقدینگی، یک ریسک تورمی جدی دارد. موفقیت بسته در گرو مدیریت هوشمند بانک مرکزی برای خنثی‌سازی این اثر است.

زمان طلاست. اگر فکر می‌کنید مشمول هستید:

۱. تمام اسناد مرتبط (ثبت سفارش، بارنامه، فاکتور، محاسبات کسری سرمایه) را مرتب کنید.

۲. فوراً با وزارت صمت (از طریق دفاتر تخصصی یا ستاد تسهیل) تماس بگیرید و وضعیت خود را ثبت کنید.

۳. همزمان، موضوع را با بانک عامل اصلی خود در میان بگذارید و پیگیر باشید.

این بسته یک پُل نجات مالی موقت است. عبور ایمن از آن، هم به سرعت عمل تولیدکنندگان و هم به شفافیت و کارایی دستگاه‌های اجرایی و نظارتی بستگی دارد.