تحقیقات آتلانتیک نشان میدهد پنتاگون با نادیدهگرفتن هشدارهای پدافندی و تجربه اوکراین، پایگاههای خود را در برابر پهپادهای شاهد بیدفاع گذاشت.
آتلانتیک نوشت: صبح اول مارس ۲۰۲۶، در دومین روز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، یک پهپاد از خانواده شاهد به مرکز لجستیکی مورد استفاده ارتش آمریکا در کویت برخورد کرد.
پهپاد از سقف ساختمان عبور کرد و با انفجار سرجنگی خود، ۶ نظامی آمریکایی را کشت و بیش از ۲۰ نفر را زخمی کرد. این حمله مرگبارترین حمله علیه نیروهای آمریکایی در جریان جنگ بود.
اما نکته اصلی گزارش آتلانتیک، خود حمله نیست؛ بلکه هشدارهایی است که پیش از وقوع آن داده شده بود.
هشدارهایی که دو ماه پیش از جنگ به واشنگتن رسید
براساس تحقیقات آتلانتیک که بر مصاحبه با بیش از ۱۲ افسر کنونی و سابق آمریکایی و اوکراینی استوار است، فرماندهان ارتش آمریکا در اروپا از ماهها قبل نسبت به آسیبپذیری پایگاههای این کشور در برابر پهپادهای شاهد هشدار داده بودند.
ارتش اوکراین که سالها با حملات پهپادی روسیه مواجه بوده، در سال ۲۰۲۵ فناوری جدیدی برای مقابله با شاهد توسعه داد؛ پهپادهای رهگیری که با هزینه چند هزار دلار ساخته میشوند و میتوانند پهپادهای مهاجم را در آسمان منهدم کنند.
در دسامبر ۲۰۲۵، گزارشی تخصصی درباره عملکرد این رهگیرها به فرماندهان آمریکایی ارائه شد. فرماندهی ارتش آمریکا در اروپا، به رهبری ژنرال کریس دوناهیو، پیشتر این سامانهها را در پایگاههایی در رومانی و لهستان مستقر کرده بود و از فرماندهان مستقر در خاورمیانه خواست اقدام مشابهی انجام دهند.
بااینحال، به روایت افسران مصاحبهشونده، پنتاگون به این درخواستها ترتیب اثر نداد.
چرا آمریکا فناوری ارزان اوکراین را نپذیرفت؟
آتلانتیک به نقل از منابع نظامی مینویسد که بخشی از مقاومت واشنگتن ناشی از ملاحظات سیاسی و نگرش منفی برخی مقامهای دولت ترامپ نسبت به اوکراین بوده است.
یکی از مقامهای ارشد اوکراینی به این نشریه گفته است که پیت هگست وزیر جنگ آمریکا، علاقهای به شنیدن نام اوکراین نداشت.
افسران آمریکایی همچنین معتقد بودند اتکای بیشازحد به برتری تسلیحاتی آمریکا باعث شده فرماندهان ارشد، اهمیت فناوریهای ارزان اوکراینی را دستکم بگیرند.
این در حالی بود که هزینه هر موشک رهگیر پاتریوت به چند میلیون دلار میرسید، اما پهپادهای شاهد با هزینهای بهمراتب کمتر تولید میشدند.
براساس برآوردهای رسمی اوکراین، سامانه رهگیرهای این کشور توانسته بود بیش از ۹۰ درصد پهپادهای شاهد هدفگیریشده را سرنگون کند.
اعزام ۱۳ هزار رهگیر؛ تنها یک پهپاد سرنگون شد
پس از حمله مرگبار کویت، تلاش آمریکا برای استفاده از فناوری اوکراین شدت گرفت.
ژنرال دوناهیو صدها پهپاد رهگیر موجود در اروپا را به پایگاههای آمریکایی در خلیج فارس فرستاد. همزمان، دن دریسکول وزیر نیروی زمینی آمریکا، با اریک اشمیت مدیرعامل سابق گوگل و سرمایهگذار صنایع دفاعی اوکراین، همکاری کرد تا ۱۳ هزار پهپاد رهگیر مروپس به خاورمیانه منتقل شود.
اما نتیجه، برخلاف انتظار بود.
به گفته دو منبع آتلانتیک، از این تعداد رهگیر تنها یک پهپاد شاهد ایرانی سرنگون شد.
علت اصلی ناکامی، نبود زیرساخت شناسایی هدف بود. اوکراین علاوه بر پهپاد رهگیر، شبکهای از حسگرهای صوتی برای تشخیص صدای پهپادهای مهاجم ایجاد کرده بود. بدون چنین شبکهای، رهگیرهای اعزامشده به خاورمیانه نمیتوانستند اهداف را بهدرستی شناسایی و تعقیب کنند.
به عبارت دیگر، آمریکا تجهیزات را وارد کرده بود، اما سامانه یکپارچهای را که باعث موفقیت آنها میشد، در اختیار نداشت.
واکنش پنتاگون به افشاگری آتلانتیک
پنتاگون روایت افسران درباره نادیده گرفتن هشدارها را رد کرده است.
شان پارنل سخنگوی پنتاگون در واکنش به گزارش آتلانتیک اعلام کرد فرماندهی مرکزی آمریکا گستردهترین پوشش پدافند هوایی جهان را در خاورمیانه ایجاد کرده بود و ادعای آماده نبودن ارتش آمریکا برای جنگ را غیرقابلقبول دانست.
بااینحال، آتلانتیک گزارش داده که تعدادی از افسران پیگیر استقرار سامانههای اوکراینی در ماههای بعد برکنار شده یا به بازنشستگی زودهنگام رفتهاند.
در همین دوره، یگان آزمایشی تخصصی پهپادی ارتش آمریکا نیز منحل شد.
این گزارش همچنین هشدار میدهد که هشت ماه پس از حمله کویت، آمریکا هنوز شبکهای مشابه سامانه یکپارچه حسگرها و رهگیرهای اوکراینی را در خاورمیانه مستقر نکرده است.
براساس برآوردهای نقلشده در آتلانتیک، آمریکا از آغاز جنگ با ایران نزدیک به سهچهارم موشکهای پاتریوت خود را مصرف کرده و جایگزینی این ذخایر سالها زمان خواهد برد.