گزارشهای اطلاعاتی آمریکا از بررسی طرحهایی برای هدف قرار دادن مقامهای واشنگتن خبر میدهند، هرچند کاخ سفید میگوید تهدید معتبری در کار نیست.
سیانان در گزارشی به نقل از هفت مقام آمریکایی مدعی شد که اطلاعات تازه دستگاههای اطلاعاتی آمریکا حاکی از آن است که ایران در حال بررسی طرحهایی برای هدف قرار دادن مقامهای ارشد دولت ترامپ از طریق انفجار یک بمب کثیف یا استفاده از سلاح شیمیایی در واشنگتن دیسی است.
مقامهای آمریکایی همچنان بر سر اینکه ایران توان اجرای چنین طرحی را دارد یا اساساً برای اجرای آن اقدام خواهد کرد، اختلافنظر دارند.
منابع آگاه از تازهترین یافتههای اطلاعاتی میگویند برنامهریزی ایران -دستکم فعلاً- تلاشی برای در اختیار داشتن چند گزینه است و نشانه حملهای قریبالوقوع نیست.
با این حال، دو نفر از این منابع گفتند طرحی که آمریکا از آن مطلع شده، بسیار مشخص است و مکانها و اهداف معینی را در بر میگیرد.
همین اطلاعات باعث شده مقامهای آمریکایی با سرعت برای رویارویی با چنین احتمالی برنامهریزی کنند.
لورِن بیس سخنگوی کاخ سفید در بیانیهای گفت:
ما هرگونه تهدید احتمالی را زیر نظر داریم، اما در حال حاضر هیچ تهدید معتبری علیه خاک آمریکا وجود ندارد.
با این حال، مقامهای آمریکایی این اطلاعات را نشانهای از آمادگی نگرانکننده ایران برای تشدید درگیری میدانند.
ایران زیر فشار شدید حملات نظامی ادامهدار آمریکا و محاصره اقتصادی سنگین است.
ادعای تحرکات ایران برای فعالیت در خاک آمریکا
بنابر ادعای این منابع، اطلاعات تازه نشان میدهد تهران اکنون فعالانه برای حملات احتمالی در خاک آمریکا برنامهریزی میکند، هرچند هنوز مدرکی وجود ندارد که نشان دهد تصمیم به اجرای این طرحها گرفته است.
در حالی که مذاکرات برای پایان دادن به درگیری بهکندی پیش میرود، دونالد ترامپ هفته گذشته اعلام کرد جنگ خیلی زود تمام میشود.
اما تلاشهای فوری پشتپرده برای مقابله با این تهدید تازه نشان میدهد درگیری که پایان دادن به آن دشوار بوده، تا چه اندازه بیثبات و پیشبینیناپذیر است.
این تلاشها همچنین یادآور آن است که هزینه جنگی که ترامپ در ماه فوریه آغاز کرد، ممکن است به شکلی فراتر از گرانی بنزین به خود آمریکاییها برسد.
دو نفر از منابع گفتند مقامها در هفته گذشته چندین جلسه برای بررسی راههای مقابله با این تهدید برگزار کردهاند. یکی از منابع این برنامهریزی را اقدامی «دوراندیشانه» توصیف کرد.
تغییر مکان اسکات بسنت در پی تهدیدها
همزمان، تهدیدهای ادعایی منتسب به ایران باعث شد سرویس مخفی آمریکا هفته گذشته اسکات بسنت وزیر خزانهداری را به یک محل اقامت نظامی منتقل کند.
براساس ادعای این مقامها، طرحهای ایران علیه مقامهای فعلی و سابق آمریکا از نخستین دوره ریاستجمهوری ترامپ ادامه داشته است.
مقامها هشدار دادند که آمریکا در برابر حمله با سلاحهای نامتعارف بهشدت آسیبپذیر است. ساخت بمب کثیف، که مواد پرتوزا را با یک بمب متعارف ترکیب میکند، نسبتاً آسان است.
ایران لزوماً نیازی به وارد کردن مخفیانه عوامل آموزشدیده به کشور ندارد و ممکن است بتواند فردی را که از پیش در آمریکا زندگی میکند، به اجرای حمله ترغیب کند.
بنابر ادعای یکی از منابع، دستگاههای اطلاعاتی آمریکا به گفتوگوهایی از طرف ایرانی دست یافتهاند که در آنها ادعا شده ایران مواد لازم برای ساخت بمب را در داخل آمریکا پنهان کرده است.
مقامها درباره اعتبار این اطلاعات اختلافنظر دارند، اما در مجموع معتقدند از پیش مستقر کردن مواد هستهای یا عوامل شیمیایی در آمریکا برای استفاده در یک سلاح متعارف، کار بسیار آسانی بوده و حتی احتمال دارد ایران پیشتر این کار را انجام داده باشد.
یکی از منابع نزدیک به این پرونده اطلاعاتی گفت:
با توجه به اینکه مرز ما در بخش عمده ده سال گذشته تا این اندازه نفوذپذیر بوده، وارد کردن افرادی به کشور که بتوانند قطعات بمب را تهیه و در محل قرار دهند، بسیار آسان بوده است.
منبع دیگری گفت که بسیاری از مقامهای امنیت ملی آمریکا بر این فرضاند که مواد هستهای از پیش در خاک این کشور قرار داده شدهاند و ممکن است سالها -اگر نه دههها- از این کار گذشته باشد.
به بیان دیگر، به گفته منبع دوم، توانایی ایران برای انجام چنین حملهای بیشتر نشده است. آنچه تغییر کرده، انگیزه ایران است.
وزارت دفاع آمریکا پرسشها را به دفتر مدیر اطلاعات ملی ارجاع داد و آن دفتر از اظهارنظر خودداری کرد.
سخنگوی نمایندگی ایران در سازمان ملل متحد در نیویورک در بیانیهای گفت که ایران «استفاده از سلاحهای شیمیایی را تحت هر شرایطی کاملاً نامشروع میداند و ادعاهای دروغین و ساختگی منتشرشده در این زمینه را قاطعانه و بیهیچ ابهامی رد میکند.»
سخنگو بهطور مشخص به اطلاعات مربوط به طرح احتمالی استفاده از بمب کثیف اشاره نکرد.
سلاحی برای ایجاد وحشت؛ نه حمله دقیق
بمب کثیف با بمب هستهای تفاوت زیادی دارد. بمب هستهای بر واکنش شکافت هستهای متکی است و قدرت تخریب آن بهمراتب بیشتر است. با این حال، بمب کثیف میتواند آلودگی پرتوزای خطرناکی را در هوا، در گسترهای از چند بلوک شهری تا حتی چند مایل، پراکنده کند.
کارشناسان میگویند تلفات احتمالی بهاحتمال زیاد ناشی از خود انفجار خواهد بود، نه پرتوگیری. ساخت این بمب از ساخت یک بمب متعارف دشوارتر نیست. بخش دشوار، به دست آوردن مواد پرتوزاست.
یکی از منابع آگاه از اطلاعات تازه گفت که «هر سلاحی از این نوع، سلاحی برای ایجاد وحشت است، نه سلاحی برای حمله دقیق. درست مثل کسی که در یک حمله انتحاری خودش را منفجر میکند. چنین سلاحهایی میتوانند مردم را بهشدت بیمار و بعضی مناطق را غیرقابلسکونت کنند.»
پایان اعتبار یک قانون نظارتی
یکی از چالشهای آمریکا ممکن است کشف طرح پیش از اجرای آن باشد. اعتبار یکی از قوانین کلیدی نظارتی که به مقامها اجازه میدهد ارتباطات اتباع خارجی را گردآوری کنند، در ماه ژوئن پایان یافت. این اتفاق در بحبوحه اختلاف کاخ سفید و کنگره بر سر بیل پولت سرپرست وقت اداره اطلاعات ملی در دولت ترامپ رخ داد.
دستورهای نظارتی که پیش از ژوئن تأیید شدهاند تا مارس ۲۰۲۷ معتبر میمانند. اما اگر کنگره اقدامی نکند، مقامهای امنیت ملی هشدار دادهاند که در آستانه از دست دادن یکی از مؤثرترین ابزارهای خود برای کشف طرحهای تروریستی هستند.
تاد بلانچ دادستان کل، جی کلیتون مدیر اطلاعات ملی و جان رتکلیف رئیس سازمان سیا هفته گذشته در نامهای به رهبران جمهوریخواه و دموکرات هر دو مجلس کنگره خواستار تمدید این قانون شدند.
آنها استدلال کردند که در شرایط تشدید تهدیدهایی که درباره آن به «گروه هشت» گزارش داده شده، تأخیر جان آمریکاییها در داخل کشور و نیروهای آمریکایی مستقر در خارج را به خطر میاندازد.
اعضای این گروه، که چهار رهبر کنگره و مقامهای ارشد جمهوریخواه و دموکرات کمیتههای اطلاعاتی مجلس نمایندگان و سنا را در بر میگیرد، چند روز پیش از ارسال نامه در جریان گزارشی درباره ایران قرار گرفتند.
روشن نیست که در آن جلسه مشخصاً به تهدید احتمالی استفاده از بمب کثیف یا سلاح شیمیایی در واشنگتن پرداخته شده باشد.
براساس ادعای دو مقام آمریکایی، مقامهای این کشور مجموعه دیگری از اطلاعات را هم بهدقت بررسی میکنند که حاکی از احتمال استفاده ایران از سلاح شیمیایی علیه نیروهای آمریکایی مستقر در خاورمیانه است.
پاشنه آشیل آمریکا برای محافظت از حملات بمب کثیف
نیویورکتایمز نخستین رسانهای بود که این نگرانیها را گزارش کرد.
چند مقام بهصراحت گفتند نیروهای آمریکایی تجهیزات حفاظتی یا آموزش کافی برای محافظت از خود در برابر چنین حملهای ندارند.
یکی از منابع آگاه از اطلاعات اخیر به سیانان گفت که این نگرانیها باعث شده برنامهریزی احتیاطی جداگانهای هم آغاز شود تا کارکنان دیپلماتیک و اطلاعاتی آمریکا در منطقه، در صورت هدف قرار گرفتن در حمله شیمیایی ایران، تجهیزات و آموزش لازم را برای محافظت از خود داشته باشند.
این تهدیدهای رو به تشدید در حالی مطرح میشوند که آمریکا و ایران همچنان در تنگه هرمز درگیرند. مذاکرات دشوار برای پایان دادن به محاصره آمریکا، بازگشایی تنگه و توقف درگیریها تاکنون نتیجهای نداشته است.
اگرچه یکی از منابع منطقهای تأکید کرد هر دو طرف خواهان توافقاند، فعلاً به نظر نمیرسد هیچکدام آماده دادن امتیازی جدی باشد.
یکی از منابع منطقهای تأکید کرد که چند هفته آینده برای دستیابی به هر نوع توافقی تعیینکننده است و در این مدت ممکن است برخی طرفها بکوشند روند رسیدن به توافق را به هم بزنند.