آژانس درباره تاسیسات غنیسازی اصفهان و سرنوشت ذخایر اورانیوم ایران ابراز نگرانی کرده و خواستار دسترسی فوری بازرسان شده است.
به گزارش زومان رویترز میگوید که دیدهبان هستهای سازمان ملل در گزارشی محرمانه پیرامون برنامه هستهای ایران که روز جمعه نسخهای از آن به رؤیت این رسانه رسید، اعلام کرده که نسبت به وضعیت تأسیسات غنیسازی اورانیوم در اصفهان بهشدت نگران است؛ سایتی که تهران سال گذشته وجود آن را به این نهاد اطلاع داد، اما تا امروز اجازه هیچگونه بازرسی از آن را صادر نکرده است.
سند محرمانه مدعیست، ایران مانع از بازگشت بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی (IAEA) به تمام تأسیسات هستهای خود شده است که در ژوئن سال گذشته هدف حملات هوایی ۱۲ روزه مشترک آمریکا و اسرائیل قرار گرفتند.
نگرانی آژانس از تاسیسات اصفهان
یکی از اهداف اصلی آن حملات، شبکه تونلهای زیرزمینی اصفهان بود؛ جایی که دیپلماتها معتقدند «تأسیسات غنیسازی سوخت اصفهان» (Isfahan Fuel Enrichment Plant / IFEP) در دل آن جای گرفته است، هرچند یک دیپلمات ارشد تأکید کرده که موقعیت دقیق جغرافیایی و وضعیت کنونی این تأسیسات همچنان در پردهای از ابهام قرار دارد.
بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی در نظر داشتند در تاریخ ۱۳ ژوئن ۲۰۲۵ میلادی از این پایگاه نوظهور بازدید کنند، اما آغاز موج بمبارانها دقیقاً در همان روز، اجرای این بازرسی را غیرممکن ساخت.
در بخشی از این گزارش محرمانه خطاب به کشورهای عضو آژانس آمده است: «آژانس بینالمللی انرژی اتمی از مکان دقیق IFEP، وضعیت عملیاتی آن از حیث پادمانهای نظارتی و همچنین وجود یا عدم وجود مواد هستهای در آن اطلاعی ندارد.» این سند در ادامه تصریح میکند: «آژانس همچنین به شکلی فزاینده نگران است که ایران نه اجازه بازرسی از این تأسیسات را صادر کرده و نه نقشهها و اطلاعات فنی طراحی آن را در اختیار بازرسان گذاشته است.»
گروسی: بخش مهمی از اورانیوم به تونلهای اصفهان رفته
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس، پیشتر در ماه مارس خاطرنشان کرده بود که این سازمان بر این باور است حجم قابلتوجهی از اورانیوم دارای بالاترین غنا در ایران، به درون همین مجموعه تونلی اصفهان منتقل شده است.
اگرچه این گزارش تمرکز ویژهای بر تأسیسات IFEP دارد، اما بار دیگر بر ضرورت شفافسازی جامع از سوی تهران تأکید کرده است؛ اینکه ایران باید فوراً وضعیت تمامی تأسیسات غنیسازی و آخرین وضعیت ذخایر اورانیوم با غنای بالا (شامل مواد با خلوص نزدیک به درجه تسلیحاتی) را به این نهاد گزارش کند، مجوز بازگشت فوری بازرسان به سایتهای بمبارانشده را صادر کند و درباره سرنوشت مواد غنیشده پاسخگو باشد.
در جمعبندی گزارش آژانس بینالمللی انرژی اتمی هشدار داده شده است:
«بیاطلاعی آژانس از وضعیت این مواد هستهای و عدم دسترسی به تأسیسات برای راستیآزمایی عینی، یک چالش و نگرانی بسیار جدی در حوزه عدم اشاعه هستهای محسوب میشود؛ وضعیتی اضطراری که باید با حداکثر فوریت برطرف و اصلاح گردد.»