دلار ارزان می‌شود؛ معادلات بازار برعکس شد؟

بازار ارز چند روزی است آرام‌آرام از قیمت‌های بالای هفته گذشته فاصله می‌گیرد. دلار که تا همین چند روز پیش به مرز ۲۷۴ هزار تومان رسیده بود، حالا هر روز بخشی از مسیر رفته را برمی‌گردد. خبرهای جنگی همچنان از راه می‌رسند، تنش‌های منطقه فروکش نکرده و آینده مذاکرات هم روشن نیست؛ اما قیمت‌ها برخلاف نگرانی‌هایی که در بازار جریان دارد، همچنان رو به کاهش‌اند.

صبح یکشنبه هم این مسیر ادامه پیدا کرد. دلار پس از ۲۳ روز، برای نخستین‌بار از ۲۴ مهرماه دوباره وارد کانال ۲۶۵ هزار تومان شد.

به گزارش زومان، امروز یکشنبه ۱۷ آبان، قیمت ارز چنین بود:

• دلار آزاد با کاهش ۰.۳ درصدی، به ۲۶۵ هزار و ۸۰۰ تومان رسید.
• تتر با افت ۰.۵ درصدی، ۲۶۶ هزار و ۴۰۰ تومان قیمت خورد.
• طلای ۱۸ عیار با کاهش ۱.۴ درصدی، به گرمی ۲۵ میلیون و ۳۸۴ هزار تومان رسید.
• سکه امامی با افت ۰.۵ درصدی، روی ۲۵۹ میلیون تومان ایستاد.
• پژو ۲۰۷ با کاهش ۰.۷ درصدی، به دو میلیارد و ۷۳۰ میلیون تومان رسید.
• آیفون ۱۷ با افت ۰.۲ درصدی، ۳۹۴ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان قیمت خورد.

درهم امارات نیز حوالی ۷۲ هزار و ۳۰۰ تومان نوسان داشت؛ نرخی که با قیمت دلار تهران همخوانی دارد و محدوده فعلی آن را تأیید می‌کند.

اما پشت این کاهش قیمت‌ها، تغییراتی نیز در بازار رسمی ارز جریان داشت که می‌توانست بر نوسانات دلار اثر بگذارد؛ تغییراتی که در میان خبرهای پرسر‌وصدای سیاسی و نظامی، کمتر به چشم می‌آمد.

صبح یکشنبه، درحالی‌که دلار آزاد همچنان از سقف فاصله می‌گرفت، نرخ حواله دلار در مرکز مبادله مسیر متفاوتی را طی می‌کرد.

حواله در یک قدمی ۱۹۰ هزار تومان قرار گرفت تا شکاف آن با دلار آزاد به حدود ۷۶ هزار تومان کاهش پیدا کند.

در همین شرایط، مهدی گودرزی معاون ارزی بانک مرکزی از فراهم شدن امکان معامله مستقیم و فروش اسکناس با نرخ نزدیک به بازار برای رفع تعهدات ارزی صادرکنندگان خبر داد.

برای صادرکننده‌ای که قرار است دلار حاصل از فروش کالایش را به کشور برگرداند، تفاوت چند ده‌هزار تومانی نرخ‌ها مسئله کوچکی نیست. هرچه بتواند ارز خود را با قیمتی نزدیک‌تر به بازار بفروشد، انگیزه بیشتری برای بازگرداندن آن از مسیرهای رسمی خواهد داشت.

بانک مرکزی حالا تلاش می‌کند با باز کردن مسیرهای تازه فروش ارز، این فاصله را کمتر کند.

اما هنوز معلوم نیست صادرکنندگان چقدر از این فرصت استقبال کنند و چه میزان ارز واقعاً وارد معاملات شود.

در کنار افزایش نرخ حواله، فاصله دلار سهمیه‌ای و آزاد نیز کمتر شد.

دلار سهمیه‌ای در محدوده ۲۶۵ هزار تومان قرار داشت؛ درحالی‌که دلار آزاد با نرخ ۲۶۵ هزار و ۸۰۰ تومان معامله می‌شد.

این دو نرخ حالا در محدوده یکسان نوسان می‌کنند؛ درحالی‌که هنگام آغاز طرح فروش دلار سهمیه‌ای، اختلاف آن‌ها بیش از ۱۲ هزار تومان بود.

با نزدیک شدن دو نرخ، جذابیت دلار سهمیه‌ای به‌شدت کاهش یافته و می‌تواند بخشی از تقاضا را به سمت بازار آزاد سوق دهد؛ چراکه برخی ترجیح می‌دهند به‌جای تحمل محدودیت‌های خرید رسمی، ارز موردنیازشان را از بازار تهیه کنند.

مانند آرش که متقاضی خرید دلار بود و این وضعیت را چنین توصیف کرد:

وقتی اختلاف دلار سهمیه‌ای و آزاد فقط ۸۰۰ تومنه، دیگه چه فرقی می‌کنه از کجا بخریم؟ ترجیح می‌دم مستقیم از بازار بخرم.

به این ترتیب، بازار ارز با دو نیروی متفاوت روبه‌روست؛ سیاست تازه بانک مرکزی می‌تواند انگیزه عرضه ارز صادراتی را افزایش دهد، اما نزدیکی نرخ دلار سهمیه‌ای و آزاد ممکن است تقاضای بیشتری را به بازار آزاد بکشاند.

با وجود عقب‌نشینی دلار، کاهش قیمت‌ها هنوز برای همه به معنای بهتر شدن قدرت خرید نیست.

در میان بحث‌های مربوط به آینده دلار و طلا، بعضی‌ها به فکر تبدیل دارایی‌شان به خودرو افتاده بودند.

امیر یکی از آن‌ها بود. او فرصت ثبت‌نام خودروی کوییک را بررسی می‌کرد و با مقایسه قیمت کارخانه و بازار، تصور می‌کرد شاید خرید خودرو از نگهداری طلا سودآورتر باشد.

اما نگرانی خود را در یک گروه تلگرامی اینطور بیان کرد:

اگر خودروساز در موعد مقرر تحویل ندهد، تمام محاسباتم به هم می‌ریزد. ارزشش را دارد؟

این تردید تنها به سود سرمایه‌گذاری مربوط نبود. کسی که پولش را از بازار طلا خارج می‌کند و به پیش‌خرید خودرو اختصاص می‌دهد، ممکن است برای مدت طولانی به دارایی خود دسترسی نداشته باشد.

نگرانی امیر را مینا اینطور پاسخ داد:

برو ببین سال قبلیا را تحویل ندادن هنوز. ریسک نکن

همین مسئله در سایر بازارها نیز وجود دارد. دلار و طلا ممکن است در چند ساعت تغییر قیمت دهند، اما قیمت خودرو و مسکن لزوماً با همان سرعت و در همان جهت حرکت نمی‌کند.

یکشنبه پژو ۲۰۷ با کاهش ۰.۷ درصدی به دو میلیارد و ۷۳۰ میلیون تومان رسید. آیفون ۱۷ نیز با افت محدود ۰.۲ درصدی، ۳۹۴ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان قیمت خورد.

بنابراین، هرچند کاهش دلار به بازار خودرو و موبایل هم رسیده بود، اندازه این تغییرات هنوز برای ایجاد تحول محسوس در قدرت خرید کافی نبود.

برای خریدارانی که از رشد قیمت‌ها جا مانده‌اند، عقب‌نشینی چندروزه دلار هنوز تضمینی برای ارزان‌تر شدن خریدهای بزرگ نیست.

چرا قیمت دلار کاهشی است؟

برخی تحلیل گران اعتقاد دارند:بخشی زیادی از کاهش قیمت دلار ناشی از سخت تر شدن واردات کالا به کشور است. مدیر یک شرکت بزرگ ساخت خودرو محموله چندین میلیون دلاری این شرکت روی آب ها سرگردان است و راهی برای ورود پیدا نکرده

تحلیل گران می گویند وقتی واردات رسمی به کشور به دلیل محاصره ریسک دارد واردات کالاهایی که قاچاق بوده ریسکش دو چندان می شود و تقاضای وارداتی آن افت می کند.

دلیل دیگر ترمز نوسان در بازار ارز فروش ارز بانک مرکزی به سبک حراج هلندی است.بخشی از تقاضای خرد که قبلا از بازار آزاد تامین ارز می کرد الان ترجیح می دهد به خاطر قیمت کمتر ارز حراجی،از امتیاز خرید خود استفاده کند.

عامل سومی هم که فشار به نرخ ارز را کم کرده،افت ثبت سفارش ها است.دولت با محدودیت ثبت سفارش خودرو و گوشی بخش از تقاضای فعال ارز را فعلا پشت در نگه داشته است.

مجموع این عوامل باعث شده قیمت دلار تا اینجا آرام‌آرام از قله هفته گذشته فاصله گرفته، اما هنوز معلوم نیست این عقب‌نشینی آغاز یک مسیر تازه است یا تنها مکثی کوتاه پیش از نوسان بعدی؟