جهش بهای نفت و احتمال افزایش نرخ بهره مانع رشد طلا در بحران شده است، هرچند بانک‌های مرکزی با شتاب به خرید این فلز ادامه می‌دهند.
جنگ معمولاً برای طلا خبر خوبی است. وقتی خطر درگیری‌های نظامی بالا می‌رود و آینده اقتصاد مبهم می‌شود، سرمایه‌گذاران برای حفظ ارزش دارایی‌هایشان به سراغ این فلز می‌روند. اما جنگ ایران و آمریکا معادله آشنای بازار طلا را برهم زده است.
این بار افزایش تنش‌ها، به‌جای آنکه تنها خریداران طلا را بیشتر کند، قیمت نفت را بالا برده و نگرانی از تورم و افزایش نرخ بهره را به جان بازار انداخته است.
نتیجه آنکه طلا، با وجود ادامه جنگ، در ماه‌های گذشته بخش قابل‌توجهی از ارزش خود را از دست داده است. اما درست در همین روزها که سرمایه‌گذاران درباره آینده قیمت تردید دارند، بانک‌های مرکزی جهان در سکوت به ذخایر طلای خود اضافه می‌کنند.
به گزارش زومان، قیمت جهانی طلا در معاملات سه‌شنبه ۱۲ آبان بار دیگر کاهش یافت.
بر اساس گزارش رویترز، هر اونس طلا با افت ۰.۹ درصدی به ۳ هزار و ۹۱۳ دلار رسید. قراردادهای آتی طلا برای تحویل دسامبر نیز ۱.۲ درصد کاهش یافت و در محدوده ۳ هزار و ۹۲۳ دلار معامله شد.
این عقب‌نشینی پس از آن رخ داد که طلا روز دوشنبه بیش از دو درصد افزایش قیمت داشت و بخشی از سقوط روز جمعه خود را جبران کرده بود؛ سقوطی که قیمت این فلز را به پایین‌ترین سطح یک سال اخیر رسانده بود.
اما چرا طلا حتی در شرایطی که خطر گسترش جنگ همچنان پابرجاست، برای حفظ قیمت خود تقلا می‌کند؟
وقتی جنگ به ضرر طلا تمام می‌شود
بخشی از پاسخ را باید در بازار نفت جست‌وجو کرد.
گزارش حمله آمریکا به جزیره قشم در تنگه هرمز، نگرانی‌ها درباره تشدید دوباره درگیری‌ها و طولانی‌شدن اختلال در عرضه نفت خاورمیانه را افزایش داد. قیمت نفت روز سه‌شنبه در واکنش به این تحولات دوباره بالا رفت؛ اتفاقی که برای بازار طلا، برخلاف تصور رایج، چندان خوشایند نبود.
افزایش قیمت نفت می‌تواند هزینه انرژی، حمل‌ونقل و تولید کالاها را بالا ببرد و فشار تورمی تازه‌ای بر اقتصاد جهان وارد کند. در چنین شرایطی، بانک مرکزی آمریکا ممکن است برای مهار تورم ناچار شود نرخ بهره را برای مدت طولانی‌تری بالا نگه دارد یا حتی آن را افزایش دهد.
همین احتمال به زیان طلا تمام می‌شود؛ زیرا طلا برخلاف سپرده بانکی یا اوراق قرضه، سود دوره‌ای پرداخت نمی‌کند. هرچه نرخ بهره بالاتر باشد، نگهداری طلا در مقایسه با دارایی‌های سودده جذابیت کمتری پیدا می‌کند.
اما در سوی دیگر بازار، گروهی از خریداران بزرگ ظاهراً نگاه متفاوتی به آینده دارند.
بانک‌های مرکزی از ارزانی طلا استفاده کردند
در حالی که بسیاری از سرمایه‌گذاران در انتظار روشن‌شدن مسیر قیمت طلا هستند، بانک‌های مرکزی جهان خریدهای خود را افزایش داده‌اند.
بر اساس آنچه بلومبرگ از گزارش تازه شورای جهانی طلا نوشته، بانک‌های مرکزی در سه‌ماهه سوم سال ۲۰۲۶، یعنی فاصله ژوئیه تا سپتامبر، ۳۲۱ تن طلا به‌صورت خالص به ذخایر خود اضافه کردند؛ سریع‌ترین آهنگ خرید از اواخر سال ۲۰۲۴ تاکنون.
با این خریدها، مجموع طلای خریداری‌شده بانک‌های مرکزی در ۹ ماه نخست امسال به حدود ۶۷۵ تن رسیده؛ رقمی که اندکی از مدت مشابه سال گذشته نیز بیشتر است.
این آمار زمانی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که بدانیم طلا از زمان آغاز جنگ ایران در اواخر فوریه، حدود یک‌چهارم ارزش خود را از دست داده است. با وجود چنین افتی، بانک‌های مرکزی نه‌تنها از بازار فاصله نگرفته‌اند، بلکه در سه‌ماهه سوم سرعت خرید خود را افزایش داده‌اند.
جان رید استراتژیست ارشد شورای جهانی طلا معتقد است که کاهش قیمت‌ها احتمالاً برخی بانک‌های مرکزی را به خرید بیشتر تشویق کرده است.
به گفته او، بانک‌های مرکزی که انتظار دارند ارزش دلار آمریکا در بلندمدت کاهش پیدا کند، ممکن است از تقویت فعلی دلار برای تبدیل بخشی از ذخایر ارزی خود به طلا استفاده کنند.
منطق این تصمیم ساده است: اگر یک بانک مرکزی اوراق خزانه کوتاه‌مدت آمریکا در اختیار داشته باشد و انتظار کاهش ارزش دلار را در سال‌های آینده بدهد، می‌تواند هنگام سررسید اوراق، بخشی از دلارهای خود را به طلا تبدیل کند؛ آن هم زمانی که دلار هنوز نسبتاً گران است.
به بیان دیگر، چیزی که برای معامله‌گران کوتاه‌مدت نشانه ضعف بازار است، ممکن است از نگاه بانک‌های مرکزی فرصتی برای خرید باشد.
البته مشخص نیست همه طلاها را کدام کشورها خریده‌اند.
در میان خریدهای اعلام‌شده، چین با ۶۳ تن و لهستان با ۴۱ تن در صدر قرار داشتند. در مقابل، روسیه تنها فروشنده بزرگ این دوره بود و ۱۹ تن از ذخایر طلای خود را فروخت.
سرمایه‌گذاران طلا می‌خرند، مصرف‌کنندگان عقب می‌نشینند
بانک‌های مرکزی تنها خریداران فعال بازار نبوده‌اند. صندوق‌های سرمایه‌گذاری قابل معامله مبتنی بر طلا نیز در سه‌ماهه سوم با ورود قابل‌توجه سرمایه روبه‌رو شدند.
طبق گزارش شورای جهانی طلا، موجودی طلای این صندوق‌ها طی سه ماه ۲۱۱ تن افزایش یافت و به رکورد تازه‌ای رسید.
این روند نشان می‌دهد که با وجود فشار بر قیمت‌ها، بخشی از سرمایه‌گذاران همچنان طلا را برای نگهداری سرمایه و محافظت در برابر نااطمینانی‌های بلندمدت انتخاب می‌کنند.
