فزر از طلا جلو زد؛ کدام بازار سود بیشتری داد؟

هفته سوم مرداد برای بازارهای مالی کوتاه اما دو پاره سپری شد؛ هفته‌ای که به‌دلیل تعطیلی رسمی تنها چهار روز معاملاتی داشت و سه روز نخست آن با رخوت، نوسان محدود و انتظار گذشت، اما در آخرین روز ورق برگشت و خریداران دوباره به بازار ارز و طلا برگشتند.

به گزارش زومان، دلار که از شنبه تا دوشنبه تقریباً درجا می‌زد و حتی چند عقب‌نشینی خرد را تجربه کرده بود، سه‌شنبه ناگهان حدود ۳ هزار تومان بالا رفت و به ۱۸۸ هزار و ۵۰۰ تومان رسید.

اما چه شد بازاری که سه روز تقریباً هیچ حرکتی نمی‌کرد، در آخرین روز ناگهان جهت عوض کرد؟

شنبه بازار هنوز آرام بود. دلار کمی عقب نشست، اما این کاهش نتوانست به موجی فراگیر در سایر بازارها تبدیل شود و طلا و سکه هم مقاومت بیشتری نشان دادند.

یکشنبه این سکون حتی پررنگ‌تر شد. قیمت‌ها در دامنه‌ای محدود بالا و پایین رفتند و با وجود تعدد خبرهای سیاسی، معامله‌گران واکنش جدی نشان ندادند.

دوشنبه هم همین بلاتکلیفی ادامه پیدا کرد. نوسان ارز، طلا و بازار کالا آن‌قدر محدود بود که بیشتر از هر چیز از نبود تقاضای مؤثر و انتظار معامله‌گران برای یک محرک تازه حکایت داشت.

بازتاب این وضعیت را می‌شد در گروه‌های معاملاتی هم دید. به‌جای پیش‌بینی قیمت‌های تازه، بحث اصلی این بود که اصلاً الان زمان خرید است یا فروش؟ معامله‌گران عملاً ترجیح داده بودند دست نگه دارند؛ بازاری که سه روز نه خریدار جدی داشت و نه فروشنده‌ای که بتواند جهت تازه‌ای به قیمت‌ها بدهد.

اما سه‌شنبه همه‌چیز تغییر کرد.

در فاصله کوتاهی چند خبر درباره حمله یا حادثه امنیتی برای کشتی‌ها و نفتکش‌ها در تنگه هرمز، باب‌المندب و دریای عمان منتشر شد. کنار هم قرار گرفتن این اخبار کافی بود تا بازاری که سه روز در حالت تماشا بود، دوباره خریدار ببیند.

نتیجه هم سریع روی تابلو دیده شد؛ دلار حدود ۳ هزار تومان بالا رفت و تقریباً همه بازارها با آن همراه شدند.

اما مهم‌ترین نکته این هفته را نمی‌توان فقط با خبرهای سیاسی توضیح داد.

برآیند گفت‌وگوها در گروه‌های معاملاتی نشان می‌داد که نگرانی اصلی فقط به اخبار سیاسی محدود نیست و ترس از کاهش بیشتر قدرت خرید ریال همچنان در ذهن معامله‌گران پررنگ است.

بسیاری از فعالان بازار، نگهداری پول نقد را در شرایط فعلی پرریسک می‌بینند و ترجیح می‌دهند بخشی از دارایی خود را به دلار، طلا یا سایر بازارها منتقل کنند.

همین ذهنیت باعث می‌شود بازار نسبت به خبرهای منفی حساس‌تر باشد. وقتی معامله‌گر از قبل نسبت به آینده ارزش ریال نگران است، یک خبر سیاسی یا امنیتی تازه می‌تواند خیلی سریع او را از حالت انتظار خارج کند و تقاضای پنهان برای ارز و طلا را دوباره فعال کند.

اما اینجا یک تناقض مهم وجود دارد. برآیند چت گروه‌های معاملاتی و کف بازار نشان می‌دهد ترس از کاهش ارزش ریال بالاست اما در عین حال توان واقعی بسیاری از خریداران برای ورود به بازارها ضعیف‌تر شده است.

به بیان ساده، مردم ممکن است بخواهند برای عقب نماندن از تورم پول خود را به طلا، ارز، خودرو یا کالا تبدیل کنند، اما افزایش هزینه‌های زندگی و کاهش قدرت خرید باعث شده همه این تقاضای بالقوه الزاماً به معامله واقعی تبدیل نشود.

این همان شرایطی است که می‌تواند بازاری تورمی اما کم‌رمق بسازد؛ فروشنده به‌دلیل انتظار افزایش هزینه‌ها حاضر نیست قیمت را پایین بیاورد و خریدار هم توان پرداخت قیمت‌های بالاتر را ندارد. نتیجه، قیمت‌های بالا در کنار حجم پایین معاملات است.

همین مسئله توضیح می‌دهد چرا در هفته‌ای که دلار دوباره صعودی شد، همه بازارها با سرعت یکسانی دنبال آن حرکت نکردند.

خروجی بازدهی‌های هفتگی نیز تصویر روشنی از این وضعیت ارائه می‌دهد.

طلای آبشده ۲.۷ درصد و طلای ۱۸ عیار ۲.۶ درصد افزایش قیمت داشتند؛ در حالی که اونس جهانی فقط ۰.۲ درصد رشد کرد.

این فاصله چشمگیر نشان می‌دهد موتور اصلی رشد طلای داخلی این هفته، بازار جهانی نبود.

دلار با رشد ۱.۶ درصدی بخشی از این حرکت را توضیح می‌دهد، اما رشد بیشتر طلا نسبت به دلار نشان می‌دهد تقاضای داخلی و رفتار معامله‌گران نیز در تقویت قیمت بی‌تأثیر نبوده است.

دپای اقبال به طلا را می‌شد در بازار سهام هم دید؛ جایی که «فزر» برای دومین هفته پیاپی با رشد ۶.۱ درصدی، پربازده‌ترین دارایی شد و حتی در روزهای کم‌رمق بازار ارز و کالا هم توانست مسیر مثبت خود را حفظ کند.

نکته مهم این است که فزر در این هفته حتی از خود طلای ۱۸ عیار و آب‌شده هم بیشتر رشد کرد؛ بنابراین برای چندمین بار، سهام طلایی بورس توانسته از بازار فیزیکی طلا جلو بزند.

بازار کالاها اما تصویر یک‌دستی نداشت.

پژو ۲۰۷ در مجموع هفته ۱.۵ درصد رشد کرد، اما بخش مهمی از هفته را بدون تغییر گذراند.

ضعف تقاضا، پایین بودن حجم معاملات و رکود بازار باعث می‌شود حتی وقتی دلار بالا می‌رود، اثر آن با تأخیر روی قیمت خودرو ظاهر شود.

در مقابل، آیفون ۱۷ در پایان هفته بازدهی صفر درصدی ثبت کرد تا نشان دهد بازار کالا لزوماً هم‌زمان با ارز حرکت نمی‌کند؛ به‌خصوص وقتی قدرت خرید خریداران پایین آمده و تقاضای مصرفی توان دنبال کردن رشد دلار را ندارد.

هفته آینده بازار از نقطه‌ای کاملاً متفاوت با ابتدای این هفته شروع می‌شود.

دلار دیگر در محدوده آرام ۱۸۵ هزار تومان ابتدای هفته نیست و هم‌زمان، معامله‌گران در تعطیلات با مجموعه‌ای از خبرهای سیاسی و اقتصادی روبه‌رو شده‌اند که احتمالاً بر شروع معاملات هفته آینده اثر خواهد گذاشت.

در گروه‌ها حتی اخبار مثبت هم دیگر بدون چون‌وچرا پذیرفته نمی‌شوند. برای نمونه، پس از انتشار ادعایی درباره آزاد شدن میلیاردها دلار از دارایی‌های ایران در امارات، برخی معامله‌گران به صحت آن بدبین بودند و آن را «خبر درمانی» توصیف کردند.

این بی‌اعتمادی اهمیت زیادی دارد؛ چون بازاری که خبر مثبت را با تردید می‌پذیرد، برای تخلیه ریسک به چیزی بیشتر از یک تیتر امیدوارکننده نیاز دارد.

از طرف دیگر، نگرانی از تورم و کاهش ارزش ریال همچنان در فضای بازار حضور دارد. بنابراین حتی اگر تنش‌های سیاسی برای مدتی فروکش کنند، نمی‌توان انتظار داشت تقاضا برای دارایی‌هایی مثل ارز و طلا به‌طور کامل از بین برود.