رد پای معاملات ترامپ در روزهای حساس بازار آمریکا

افشای مالی جدید دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، به دلیل ابعاد بسیار گسترده‌اش مورد توجه و بررسی قرار گرفته است: ۳۷۱۱ معامله که تقریباً همگی مربوط به سهام شرکت‌های مختلف در سراسر آمریکا بوده‌اند؛ از جمله شرکت‌هایی که سرنوشت آن‌ها می‌تواند به سیاست‌های فدرال وابسته باشد.

این حجم از معاملات، در مجموع یک موج بی‌سابقه از فعالیت بورسی توسط یک رئیس‌جمهور مستقر را نشان می‌دهد؛ موضوعی که هم در میان معامله‌گران خرد بازارهای آنلاین باعث کنجکاوی شده و هم منتقدان را به هشدار درباره احتمال معاملات مبتنی بر اطلاعات نهانی واداشته است.

اما بررسی این معاملات، همراه با گفت‌وگو با کارشناسان سرمایه‌گذاری، نشان می‌دهد که الگوی آن‌ها آن‌قدر پیچیده است که نمی‌توان تفسیر قطعی و ساده‌ای از آن ارائه داد. این الگوها نشانه‌هایی از راهبردهای چندلایه مدیریت پرتفوی دارند؛ اغلب مبتنی بر شاخص‌ها، تا حد زیادی خودکار و در عین حال به‌سختی قابل تفکیک.

بر اساس داده‌ها، ۵۹ درصد از معاملات ترامپ در فاصله یک روز معاملاتی از رویدادهای مهم بازار انجام شده‌اند؛ از جمله انتشار داده‌های تورمی (CPI)، اعلام تصمیمات فدرال رزرو (FOMC)، بازبینی شاخص‌ها و حتی آغاز جنگ ایران.

در ماه ژانویه ۱۹۲ معامله، در فوریه ۲۸۴ معامله و در مارس ۱۸۴ تا ۳۴۳ معامله در روزهای مختلف ثبت شده است. بخش مهمی از معاملات نیز هم‌زمان با بازبینی شاخص‌ها و رویدادهای کلان اقتصادی رخ داده‌اند.

اداره اخلاق دولت آمریکا منبع این داده‌ها اعلام شده است.

ترامپ و سازمان او در توضیح رسمی اعلام کرده‌اند که دارایی‌های رئیس‌جمهور توسط نهادهای مالی مستقل مدیریت می‌شود و تمام تصمیمات سرمایه‌گذاری، از جمله خرید و فروش و بازتنظیم پرتفوی، توسط سیستم‌های خودکار و مبتنی بر مدل‌های الگوریتمی انجام می‌شود و هیچ دخالتی از سوی ترامپ، خانواده یا شرکت او وجود ندارد.

جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور، نیز گفته است تصور اینکه ترامپ شخصاً در کاخ سفید در حال معامله باشد «پوچ» است.

با این حال، برخی کارشناسان حقوقی می‌گویند حتی در صورت مدیریت غیرمستقیم، مسئله اصلی «ظاهر تعارض منافع» است؛ زیرا رئیس‌جمهور می‌تواند بر بازارها و شرکت‌ها اثر بگذارد.

منتقدان ترامپ نیز برخی معاملات را به سیاست‌های دولت او مرتبط دانسته‌اند. برای مثال، سناتور الیزابت وارن به خرید حدود یک میلیون دلار سهام انویدیا پیش از تأیید فروش تراشه‌های پیشرفته به چین اشاره کرده و این رفتار را نگران‌کننده توصیف کرده است.

تعداد بسیار بالای معاملات و گستره آن‌ها (صدها نماد و معاملات خرد متعدد) نشان می‌دهد که احتمالاً این فعالیت‌ها توسط سیستم‌های خودکار یا استراتژی‌های مبتنی بر شاخص انجام شده‌اند، نه تصمیم‌گیری‌های دستی.

برخی نمادها در یک روز چندین بار خرید و فروش شده‌اند که می‌تواند نشان‌دهنده وجود چند حساب یا چند استراتژی هم‌زمان باشد. کارشناسان همچنین نشانه‌هایی از فروش در دوره‌های افت بازار و استفاده از زیان برای کاهش مالیات (Tax-loss harvesting) را مطرح کرده‌اند.

به گفته یکی از مدیران سرمایه‌گذاری، این روش یکی از رایج‌ترین استراتژی‌ها در میان سرمایه‌گذاران بزرگ است.

بخش زیادی از معاملات هم‌زمان با روزهای بازتنظیم شاخص‌های بزرگ مانند S&P و Russell انجام شده‌اند. برخی کارشناسان این الگو را با استراتژی «سرمایه‌گذاری مبتنی بر شاخص» (Direct Indexing) مرتبط می‌دانند؛ روشی که در آن سرمایه‌گذار به جای صندوق، سهام تشکیل‌دهنده شاخص را مستقیماً نگه می‌دارد.

این ساختار امکان فروش بخشی از دارایی‌های زیان‌ده برای مدیریت مالیات را فراهم می‌کند.

داده‌ها نشان می‌دهد ترکیب معاملات ترامپ نسبت به شاخص S&P 500 بیشتر به سمت بخش‌های مالی و صنعتی متمایل بوده و سهم فناوری در آن کمتر از وزن این بخش در شاخص است.

از مجموع ۳۷۱۱ معامله، ۶۲۵ مورد به‌عنوان «غیر درخواستی» ثبت شده‌اند؛ یعنی معاملاتی که به‌صورت مستقیم توسط کارگزار آغاز نشده‌اند.

تقریباً تمام این معاملات در ماه مارس رخ داده و هم‌زمان با افزایش تنش‌های ناشی از جنگ ایران بوده است. بیشتر این معاملات سمت خرید داشته‌اند و نسبت به سایر بخش‌ها کمتر ساختارمند به نظر می‌رسند.

کارشناسان می‌گویند حجم معاملات ثبت‌شده برای یک رئیس‌جمهور مستقر غیرعادی است؛ فردی که می‌تواند با سیاست‌گذاری یا اظهارنظر بر بازار اثر بگذارد.

در مقایسه، رؤسای جمهور پیشین معمولاً از ساختارهایی مانند تراست‌های کور یا صندوق‌های متنوع استفاده می‌کردند.

با این حال، برخی پژوهشگران می‌گویند هنوز شواهد روشنی از بازدهی غیرعادی یا عملکرد فراتر از بازار در این معاملات دیده نمی‌شود.