معماری جدید در فدرال رزرو؛ نسخه وارش برای اقتصاد آمریکا
کوین وارش، روز چهارشنبه با رأی نزدیک سنا به عنوان هفدهمین رئیس بانک مرکزی آمریکا (فدرال رزرو) انتخاب شد. او در شرایطی سکان هدایت این نهاد را به دست میگیرد که فدرال رزرو مدتهاست زیر ذرهبین سیاسی دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا قرار دارد و اقتصاد این کشور بر اثر تنشهای ژئوپلیتیک لرزان شده و تورم سر به فلک کشیده است.
وارش رسماً جایگزین جروم پاول میشود؛ کسی که دوران هشت ساله ریاستش بر فدرال رزرو، همزمان با بحرانهای اقتصادی متعدد و درگیریهای شدید با کاخ سفید برای حفظ استقلال این بانک مرکزی رقم خورد.
نتیجه رأیگیری ۵۴ بر ۴۵ بود که عمدتاً بر اساس خطوط حزبی شکل گرفت. تنها جان فترمن، سناتور دموکرات از پنسیلوانیا، از حزب خود جدا شد و به تأیید وارش رأی داد. این بالاترین میزان رأی حزبی برای یک نامزد ریاست فدرال رزرو در تاریخ است و نشان میدهد که دموکراتها از رویارویی ترامپ با فدرال رزرو نگران هستند، هرچند جمهوریخواهان از رهبری وارش استقبال میکنند.
باور عمومی بر این است که وارش با ترامپ همعقیده است. ترامپ مدتهاست خواهان کاهش نرخ بهره است، اما وارش در حالی زمام امور را به دست میگیرد که جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران، فشارهای تورمی را تشدید کرده است.
جدیدترین شاخص قیمت مصرفکننده نشان میدهد که تورم در ماه آوریل به بالاترین سطح سه ساله رسیده و اکنون از رشد دستمزدها سبقت گرفته است.
این شوک انرژی، امیدها به کاهش سریع نرخ بهره را نقش بر آب کرده است. سرمایهگذاران اکنون پیشبینی میکنند که فدرال رزرو تا پایان سال، نرخ بهره اصلی خود را بدون تغییر نگه دارد – و حتی اگر تورم بدتر شود، ممکن است نرخها را افزایش دهد. چنین چشماندازی احتمالاً ترامپ را ناامید میکند و او ممکن است خشم خود را مانند گذشته متوجه پاول، این بار به سمت وارش بگیرد. ترامپ حتی اوایل امسال شوخی کرد که اگر وارش نرخها را کاهش ندهد، از او شکایت خواهد کرد.
با این حال، رئیس فدرال رزرو تنها یک رأی در میان اعضای کمیته بازار آزاد فدرال دارد که تصمیمگیرنده نهایی درباره نرخ بهره است. وارش اگرچه دستور کار جلسات فدرال رزرو را تعیین میکند، اما در برابر نظر اکثریت کمیته حرفی برای گفتن ندارد. تا همین حالا نیز گروهی از سیاستگذاران دارای حق رأی، نگرانیهای جدی خود را درباره تورم اعلام کردهاند.
چه انتظاری از وارش میرود؟
دوران مدیریت وارش بر فدرال رزرو احتمالاً با تغییرات اساسی در این نهاد همراه خواهد بود. او پیشنهاد یا اشاره کرده است به: کوچکسازی ترازنامه ۶.۷ تریلیون دلاری بانک مرکزی؛ هماهنگی بیشتر با وزارت خزانهداری در این زمینه؛ کاهش جلسات سالانه سیاستی از هشت جلسه به فقط چهار جلسه؛ برگزاری کنفرانسهای خبری کمتر؛ کوچکسازی نیروی انسانی فدرال رزرو در واشنگتن؛ و خودداری از ارائه نشانههای مکرر درباره مسیر آینده نرخ بهره.
به گفته تحلیلگران جیپیمورگان، همه این تغییرات در چارچوب اختیارات وارش به عنوان رئیس فدرال رزرو است. دشوارترین این تغییرات احتمالاً مربوط به ترازنامه خواهد بود. وارش بارها تأکید کرده که فدرال رزرو باید با کوچکسازی ترازنامه خود، نقش کمتری در بازارهای مالی ایفا کند تا بانکهای مرکزی مجبور شوند عمدتاً به ابزار سنتی خود – یعنی نرخ بهره – برای مهار تورم و بیکاری تکیه کنند. به باور وارش، سیاستهایی مثل «تسهیل کمی» (چاپ پول و خرید اوراق قرضه دولتی) استقلال فدرال رزرو را تضعیف میکند، چون در عمل یعنی حمایت از دولت.
مسیری پرپیچ و خم تا رسیدن به قله
جستجوی ترامپ برای یافتن رئیس جدید فدرال رزرو ماهها طول کشید و در نهایت به فرآیند تأیید سختی انجامید که مدتی به دلیل مخالفت «تام تیلیس»، سناتور جمهوریخواه کارولینای شمالی، متوقف مانده بود. تیلیس خواستار آن شد که وزارت دادگاه تحقیقات علیه پاول را متوقف کند؛ تحقیقاتی که به شهادت پاول در کنگره درباره افزایش هزینههای پروژه بازسازی ساختمان مرکزی فدرال رزرو در واشنگتن مربوط میشد.
این تحقیقات که توسط «جینین پیرو»، دادستان فدرال واشنگتن دی.سی. رهبری میشد، به اتهامزنی علیه جروم پاول (رئیس سابق فدرال رزرو) مربوط میشد. اتهام اصلی این بود که پاول هنگام ارائه شهادت به کنگره درباره دلایل افزایش هزینههای یک پروژه ساختمانی، اطلاعات نادرست یا ناقص ارائه داده است. بسیاری از ناظران سیاسی و اقتصادی این تحقیق را اقدامی با انگیزه سیاسی از سوی دولت ترامپ میدانستند تا از این طریق به پاول فشار آورده و استقلال فدرال رزرو را تضعیف کنند. هدف نهایی چنین اقدامی، نفوذ در تصمیمگیریهای نرخ بهره و وادار کردن فدرال رزرو به تبعیت از خواست کاخ سفید (کاهش نرخ بهره برای رونق اقتصادی پیش از انتخابات) بود.
خود پاول به شدت از این تحقیق انتقاد کرد و آن را «سیاسیزدگی» خواند. او در بیانیه ویدئویی خود گفت که این تحقیق نتیجه «تهدیدها و فشارهای مداوم» دولت ترامپ علیه او و فدرال رزرو است. سرانجام وزارت دادگاه این تحقیق را متوقف کرد، اما پیرو هشدار داد که اگر بازرس کل فدرال رزرو در آینده شواهدی از «سوءرفتار یا کوتاهی در انجام وظیفه» از سوی پاول پیدا کند، ممکن است دوباره پرونده را باز کند.
پایان کار پاول و آغاز به کار وارش
اولین جلسه کاری وارش به عنوان رئیس فدرال رزرو برای ۱۶ و ۱۷ ژوئن برنامهریزی شده است. در این میان، جروم پاول کماکان به عنوان یکی از اعضای هیئت حاکمه فدرال رزرو حفظ میشود. پاول در آخرین کنفرانس خبری خود به عنوان رئیس، به وارش تبریک گفت و قول حمایت همهجانبه داد و افزود که خود را از کانون توجه کنار میکشد تا رئیس جدید بتواند مدیریت را در دست بگیرد.
معمولاً رؤسای سابق فدرال رزرو پس از پایان دوران ریاست، به طور کامل از هیئت حاکمه کنار میروند، اما پاول اعلام کرده است تا زمانی که از مختومه شدن کامل «تحقیقات پیرو» مطمئن نشود، در سمت خود به عنوان یکی از اعضای هیئت حاکمه باقی خواهد ماند. تنها نمونه مشابه در تاریخ، مارینر اکلز است که در سال ۱۹۴۸ و پس از پایان ریاستش، چند سال دیگر در هیئت حاکمه ماند.