بازار ارز زیر سایه پکن

به گزارش زومان، بازار طلا و ارز امروز هم روز آرام و کم‌رمقی را پشت سر گذاشت؛ بازاری که نه خریداران برای ورود عجله داشتند و نه فروشندگان نگران ریزش شدید قیمت بودند.

معامله‌گران می‌گویند بازار فعلاً وارد فاز «انتظار» شده است. بسیاری ترجیح می‌دهند تا روشن شدن وضعیت سیاسی، دست به خرید یا فروش سنگین نزنند.

در این میان، سفر دونالد ترامپ به چین به یکی از مهم‌ترین متغیرهای بازار تبدیل شده است. از نگاه فعالان بازار، همین سفر باعث شده احتمال تشدید فوری تنش‌ها یا وقوع حمله نظامی، حداقل در کوتاه‌مدت، کمتر جدی گرفته شود. به همین دلیل بخشی از هیجان خرید که در هفته‌های قبل وارد بازار شده بود، فعلاً فروکش کرده است.

در چنین فضایی، دلار امروز تا کف کانال ۱۷۹ هزار تومان عقب نشست و سکه هم در محدوده ۱۹۵ میلیون تومان معامله شد.

با این حال، معامله‌گران می‌گویند این کاهش قیمت بیشتر شبیه «نفس‌گیری بازار» است تا آغاز یک ریزش جدی. به باور آن‌ها، بازار هنوز وارد فاز نزولی نشده و فعلاً فقط در حال ارزیابی شرایط جدید است.

به زبان ساده، بازار این روزها بیشتر از هر چیز منتظر است ببیند روابط تهران و واشنگتن به کدام سمت می‌رود؛ سمت آرامش یا بازگشت تنش؟

همزمان با این فضای محتاطانه، بانک مرکزی هم امروز یک سیگنال جدید به بازار داد.

طبق دستورالعمل تازه، همه بانک‌ها مجاز شده‌اند تا سقف سالانه هزار یورو ارز اسکناس به متقاضیان بفروشند. شاید این تصمیم در نگاه اول کوچک به نظر برسد، اما فعالان بازار معتقدند پیام مهم‌تری پشت آن قرار دارد.

تا پیش از این، خرید ارز برای بسیاری از مردم بیشتر از مسیر بازار غیررسمی انجام می‌شد و تقاضای خرد عملاً بیرون از شبکه رسمی شکل می‌گرفت. اما حالا بانک مرکزی عملاً خرید ارز را به رسمیت شناخته و تلاش می‌کند بخشی از این تقاضا را به داخل شبکه بانکی منتقل کند.

به بیان ساده، سیاست‌گذار به‌جای مقابله مستقیم با تقاضای ارز، حالا سعی می‌کند آن را مدیریت و هدایت کند؛ چیزی که برخی معامله‌گران از آن با عنوان «مهندسی تقاضای بازار» یاد می‌کنند. از طرفی رفتار جدید بانک مرکزی نشان می‌دهد که واقعیت‌های بازار از سوی سیاستگذار پذیرفته شده است و بانک تلاش برای قلب واقعیت نمی‌کند.

هدف این است که بخشی از افرادی که برای سفر، پس‌انداز یا حفظ ارزش پول خود سراغ بازار آزاد می‌رفتند، حالا ارز موردنیازشان را از بانک‌ها تهیه کنند. اگر این اتفاق رخ دهد، ممکن است بخشی از فشار تقاضا از روی بازار غیررسمی برداشته شود.

البته فعالان بازار می‌گویند اثر این تصمیم بیشتر روانی است تا بنیادی. چون در شرایط فعلی، بخش بزرگی از خریدهای بازار با انگیزه سرمایه‌گذاری و حفظ ارزش دارایی انجام می‌شود، نه صرفاً نیاز روزمره.

از طرف دیگر، نگاه‌ها به نحوه قیمت‌گذاری ارز بانکی هم دوخته شده است. طبق برخی خبرها، قیمت ارز در بانک‌ها قرار است نزدیک به نرخ بازار آزاد تعیین شود.

دلیلش هم روشن است؛ اگر فاصله قیمت بانک و بازار زیاد شود، ممکن است دوباره موجی از خریدهای سوداگرانه شکل بگیرد. مثلاً فردی ارز را از بانک ارزان‌تر بخرد و همان روز در بازار آزاد گران‌تر بفروشد.

به همین دلیل، بانک مرکزی این بار تلاش می‌کند بدون ایجاد شکاف بزرگ قیمتی، هم تقاضا را کنترل کند و هم بازار آزاد را آرام‌تر نگه دارد.

همزمان با آرام‌تر شدن بازار ارز، صندوق‌های بورسی هم تا حدی از فضای هیجانی روزهای قبل فاصله گرفتند. امروز بیش از ۳ هزار میلیارد تومان پول وارد صندوق‌های طلا شد و صندوق‌های درآمد ثابت هم حدود یک همت جذب نقدینگی داشتند.

در نگاه اول، این اتفاق شاید متناقض به نظر برسد؛ چون صندوق‌های طلا ذاتاً دارایی‌های پرریسک‌تری محسوب می‌شوند، اما صندوق‌های درآمد ثابت معمولاً انتخاب سرمایه‌گذاران محتاط و ریسک‌گریز هستند.

بخشی از سرمایه‌گذاران هنوز نگران آینده‌اند و برای همین پول خود را وارد صندوق‌های درآمد ثابت می‌کنند؛ صندوق‌هایی که سودی نزدیک به سپرده بانکی دارند و نوسانشان کم است. در واقع این صندوق‌ها در روزهای پرابهام، نقش «پناهگاه امن» را بازی می‌کنند.

در مقابل، ورود پول به صندوق‌های طلا نشان می‌دهد گروه دیگری از معامله‌گران هنوز احتمال رشد دلار، طلا و تشدید ریسک‌های سیاسی را جدی می‌دانند. این دسته ترجیح می‌دهند بخشی از سرمایه خود را در دارایی‌هایی نگه دارند که در شرایط تورمی و تنش سیاسی معمولاً بازدهی بیشتری دارند؛ حتی اگر ریسک نوسان بالاتری هم داشته باشند.

به زبان ساده، بازار فعلاً بین «احتیاط» و «ریسک‌پذیری» معلق مانده است.

نه آن‌قدر آرام شده که همه سرمایه‌ها به سمت دارایی‌های بدون ریسک برود، و نه آن‌قدر متشنج است که همه پول‌ها وارد طلا و دلار شود.

رفتار صندوق‌ها دقیقاً همین دودلی بازار را نشان می‌دهد.