خروج طلا از مرزهای ایران؛ قیمت دلار از ۱۸۱ هزار تومان گذشت

به گزارش زومان، بازار طلا و ارز روز دوشنبه بار دیگر تحت تأثیر فضای سیاسی، مسیر صعودی به خود گرفت؛ دلار دوباره به میانه کانال ۱۸۱ هزار تومان بازگشت و همزمان طلا و سکه نیز در سایه رشد قیمت دلار و طلای جهانی، نوسان مثبت را تجربه کردند.

بازار که این روزها بیش از هر چیز به اخبار و سیگنال‌های سیاسی واکنش نشان می‌دهد، با کوچک‌ترین خبر تغییر مسیر می‌دهد. در همین فضا، پاسخ منفی دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، به پیشنهاد ایران برای پایان جنگ کافی بود تا بازار پس از دو روز نوسان محدود، دوباره وارد فضای افزایشی شود و قیمت‌ها به محدوده‌های مقاومتی برگردند. در کنار این، سیگنال‌هایی که از بانک مرکزی مخابره می‌شود این پیام را به بازار می‌دهد که بازارساز تلاش در مدیریت منابع ارزی دارد.

اما پشت این هیجان قیمتی، اتفاق مهم‌تری در بازار طلا در حال شکل‌گیری است؛ پدیده‌ای که از اختلاف قیمت طلا در بازار داخل و خارج به وجود می‌آید و در اقتصاد به آن «آربیتراژ» گفته می‌شود.

در حال حاضر طلا در بازار داخلی با قیمتی پایین‌تر از ارزش واقعی‌اش معامله می‌شود؛ یعنی اگر قیمت جهانی طلا و نرخ دلار مبنا در نظر گرفته شود، طلا در تهران ارزان‌تر از بازارهای خارجی است. همین اختلاف قیمت، برای معامله‌گران یک فرصت سود ایجاد می‌کند.

تحلیل‌گران می‌گویند هر زمان طلا در داخل ارزان‌تر از بازار جهانی باشد، عملاً راه برای خرید طلا از ایران و فروش آن در کشورهای همسایه باز می‌شود.

پیگیری‌های زومان نشان می‌دهد این چرخه حالا به‌طور جدی فعال شده است. معامله‌گران ابتدا طلا را با حباب منفی از بازار داخلی جمع‌آوری می‌کنند و سپس آن را به‌صورت فیزیکی به بازارهای همسایه، به‌ویژه سلیمانیه عراق و ترکیه، منتقل می‌کنند.

در مرحله بعد، طلا در آن بازارها با قیمت جهانی فروخته می‌شود و دلار حاصل از فروش دوباره وارد بازار ارز می‌شود؛ چه از طریق بازگشت مستقیم به تهران و چه از مسیر بازارهایی مثل سلیمانیه.

به همین دلیل، این جریان فقط روی بازار طلا اثر ندارد و می‌تواند روی نوسانات بازار ارز هم تاثیرگذار باشد.

به باور آن‌ها، در نهایت یکی از سه اتفاق رخ می‌دهد:

• یا قیمت طلا در داخل بالا می‌رود
• یا قیمت دلار خودش را با این اختلاف تنظیم می‌کند
• یا هزینه و ریسک جابه‌جایی فیزیکی طلا آن‌قدر زیاد می‌شود که دیگر این خرید و فروشِ سودآور صرفه اقتصادی نداشته باشد.

همزمان با این تحولات، نوسان هم‌زمان طلای جهانی، طلای داخلی و نرخ دلار — به‌عنوان سه متغیر اصلی اثرگذار بر صندوق‌های طلا — باعث شده ارزش این صندوق‌ها نیز وارد مدار صعودی شود. در همین فضا، ورود پول به صندوق‌های طلا همچنان ادامه دارد و از ۶ همت فراتر رفته است.

در مقابل، صندوق‌های درآمد ثابت امروز برخلاف روزهای گذشته با خروج پول بیش از دو همتی مواجه شدند؛ این صندوق‌ها معمولاً محل نگهداری سرمایه‌های کم‌ریسک هستند؛ به همین دلیل معمولاً وقتی سرمایه‌گذار بخواهد موقتاً از فضای پرتنش بازار فاصله بگیرد، پولش را به این صندوق‌ها منتقل می‌کند. در نتیجه می‌توان گفت که ریسک‌پذیری بازار افزایش یافته است.

پیگیری‌های زومان نشان می‌دهد این خروج پول فقط به رشد صندوق‌های طلا مربوط نیست و احتمالاً به دور جدید حراج شمش طلا در مرکز مبادله هم ارتباط دارد.

در این حراج، متقاضیان باید برای هر شمش طلا حدود ۵ میلیارد تومان پول به‌عنوان ضمانت کنار بگذارند. همین موضوع باعث می‌شود شرکت در حراج نیاز به نقدینگی سنگینی داشته باشد.

از طرف دیگر، فعالان بازار می‌گویند بازیگران بزرگ و سرمایه‌داران عمده بازار تمایل ندارند مستقیم وارد این حراج‌ها شوند؛ چون معاملات آن‌ها زیر ذره‌بین قرار می‌گیرد و ممکن است حساسیت‌های مالیاتی یا نظارتی ایجاد کند.

در چنین شرایطی، به نظر می‌رسد بخشی از سرمایه‌گذاران خرد برای تامین نقدینگی موردنیاز حراج، پول خود را موقتاً از صندوق‌های درآمد ثابت خارج کرده‌اند.

• مجموع این تحولات یک پیام مهم برای بازار دارد:با وجود اینکه فعلاً تنش تازه‌ای میان ایران و آمریکا رخ نداده، اما معامله‌گران هنوز احتمال تشدید درگیری‌ها را جدی می‌دانند. به همین دلیل بخشی از نقدینگی همچنان در حال حرکت به سمت دارایی‌هایی مثل طلاست؛ دارایی‌هایی که معمولاً در دوره‌های نااطمینانی سیاسی و اقتصادی جذاب‌تر می‌شوند.

حالا سوال اصلی بازار این است که آیا این ریسک‌های سیاسی به‌تدریج آرام می‌شوند و قیمت‌ها وارد فاز ثبات خواهند شد، یا دوباره یک خبر سیاسی کافی است تا بازار بار دیگر وارد موج جدیدی از هیجان شود؟