بازار جهانی در انتظار ریسک بیشتر است

به گزارش زومان به نقل از سی‌ان‌بی‌سی، بازارهای جهانی هفته جدید را در شرایطی آغاز می‌کنند که از یک‌سو ریسک‌پذیری سرمایه‌گذاران همچنان قابل‌توجه است و از سوی دیگر تنش‌های ژئوپلیتیکی بار دیگر افزایش یافته است؛ به‌ویژه پس از آنکه چشم‌انداز مذاکرات میان آمریکا و ایران با ابهام همراه شد.

وب‌سایت آکسیوس به نقل از یک مقام آمریکایی و دو منبع آگاه گزارش داده که ایران یک پیشنهاد جدید به آمریکا ارائه کرده تا راه بازگشت به بازگشایی تنگه هرمز و پایان جنگ هموار شود، در حالی که مذاکرات هسته‌ای را به زمان دیرتری موکول کرده است.

در میانه این عدم‌قطعیت درباره این آبراه حیاتی و همچنین جنگ ایران، قیمت نفت روز دوشنبه اندکی افزایش یافت. نفت برنت، حدود یک درصد رشد کرد و به ۱۰۶.۵۵ دلار در هر بشکه رسید و نفت خام آمریکا نیز ۰.۸۸ درصد افزایش یافت و به ۹۵.۲۳ دلار رسید.

بانک گلدمن‌ساکس اکنون انتظار دارد قیمت نفت برای مدت طولانی‌تری بالا بماند. این بانک پیش‌بینی خود برای قیمت نفت برنت در اواخر ۲۰۲۶ را از ۸۰ دلار به ۹۰ دلار افزایش داده، زیرا اختلالات در خلیج فارس پایداری بیشتری از حد انتظار نشان داده‌اند.

این بانک در یادداشتی که روز دوشنبه منتشر شد نوشت: تأخیر در بازگشت صادرات خلیج فارس — که اکنون تنها تا پایان ژوئن قابل انتظار است — همراه با احیای کندتر تولید، موجب محدودیت شدید عرضه شده است. برآورد می‌شود ذخایر جهانی در آوریل با سرعت بی‌سابقه ۱۱ تا ۱۲ میلیون بشکه در روز کاهش یابد.

این دیدگاه توسط دیگر تحلیل‌گران نیز تأیید می‌شود. بیلی لیانگ، استراتژیست سرمایه‌گذاری، گفت:

به‌نظر من بخش پرریسک ماجرا هنوز پیش روی ماست، نه پشت سرمان.

حتی اگر جریان عبوری نفت از تنگه هرمز در نهایت از سر گرفته شود، تأخیر در بازگشت عرضه و کاهش ذخایر جهانی نشان می‌دهد که بازار همچنان با محدودیت روبه‌رو خواهد بود. شرکت مدیریت سرمایه‌گذاری اینوسکو برآورد می‌کند که قیمت ۸۰ دلار برای برنت، کف احتمالی سال جاری است مگر آنکه جریان‌ عرضه به شرایط عادی بازگردد.

از سوی دیگر، بازارهای سهام تاکنون مقاومت قابل توجهی نشان داده‌اند؛ شاخص‌های جهانی زیان‌های اولیه زمان آغاز جنگ را جبران کرده‌اند و با وجود شوک انرژی، نزدیک به رکوردهای تاریخی در نوسان‌اند.

تحلیلگران می‌گویند این وضعیت حاصل کشمکش میان ریسک‌های ژئوپلیتیکی و عوامل ساختاری قوی — به‌ویژه هوش مصنوعی — است.

لیانگ می‌گوید:

سهام در حال متعادل‌سازی دو نیروی مخالف است: ریسک‌های ژئوپلیتیکی در یک‌سو و فرصت‌های ناشی از تجاری‌سازی هوش مصنوعی در سوی دیگر و فعلاً این سمت دوم است که با قدرت برنده می‌شود.

با این حال، برخی نسبت به داغ شدن بیش از حد انتظارات هشدار می‌دهند.

برخی دیگر اما نوسان را فرصت خرید می‌دانند. راجات باتاچاریا، استراتژیست ارشد سرمایه‌گذاری در بانک استاندارد چارتد معتقد است: انتظار می‌رود نوسانات کوتاه‌مدت ادامه داشته باشد اما احتمالاً ظرف چند هفته توافقی حاصل می‌شود که جریان‌ها را به حالت عادی بازگرداند.

او افزود: «هر نوسان کوتاه‌مدتی می‌تواند فرصتی برای افزایش وزن دارایی‌های ریسکی در سبدی متنوع باشد.»

شواهد تاریخی نیز نشان می‌دهد بازارها پس از شوک‌های عرضه می‌توانند به سرعت احیا شوند. اد یاردنی، اقتصاددان و رئیس یاردنی ریسرچ، یادآوری کرد که در بحران سوئز ۱۹۵۶، قیمت نفت دو برابر شد و سهام سقوط کرد اما پس از بازگشایی کانال، دوباره به رکوردهای جدید رسید.

در آسیا-پاسیفیک، شاخص‌های سهام روز دوشنبه رشد کردند. نیکی ۲۲۵ ژاپن و کاسپی کره‌جنوبی هر دو رکوردهای جدید ثبت کردند و معاملات آتی سهام آمریکا نیز عمدتاً پایدار بود؛ نشانه‌ای از محدود بودن اثر رویدادهای پایان هفته.

بازار اوراق قرضه دولتی نیز آرام بود. بازده اوراق ۱۰ساله خزانه‌داری آمریکا یک واحد پایه افزایش یافت و به ۴.۳۲۲ درصد رسید، در حالی که بازده اوراق ۱۰ساله ژاپن بیش از دو واحد پایه بالا رفت و به ۲.۴۶۳ درصد رسید.

فراتر از نفت، مجموعه گسترده‌تر کالاها نیز نشانه‌هایی از اختلالات عمیق‌تر و پایدارتر بروز می‌دهد، به‌ویژه در گاز طبیعی و زنجیره‌های غذایی.

لیانگ گفت: «LNG بخش کمتر بحث‌شده ماجراست. نرخ‌های اروپا حدود یک‌سوم بالاتر از سطح پیش از جنگ است و تقریباً یک‌پنجم عرضه جهانی LNG دچار اختلال شده.»

قیمت بالاتر گاز مستقیماً بر تولید کود و هزینه‌های کشاورزی اثر می‌گذارد و خطر افزایش دیرهنگام اما پایدار قیمت غذا را بالا می‌برد.

او افزود: «فشار زنجیره غذایی با یک تأخیر خودش را نشان می‌دهد، بنابراین اثرات آن فوراً در شاخص قیمت مصرف‌کننده دیده نخواهد شد. ورودی‌های کشاورزی و بیمه حمل‌ونقل دریایی جایی است که باید برای اثرات ثانویه در فصل آینده مورد توجه قرار بگیر.»

اینوسکو همچنین هشدار داده که دامنه اختلالات فراتر از نفت است و کالاهایی مانند هلیوم، آلومینیوم و گوگرد را نیز دربرمی‌گیرد.

این اتفاق اثر تورمی را به زنجیره‌های صنعتی سرایت می‌دهد و می‌تواند واکنش سیاست‌گذاران را پیچیده‌تر کند، حتی اگر بانک‌های مرکزی فعلاً ترجیح دهند این شوک را موقتی در نظر بگیرند.

لیانگ جمع‌بندی می‌کند: «روند صعودی بازار همچنان برقرار است…اما بازار در حال متعادل‌سازی خوش‌بینی واقعی نسبت به فناوری با شوک انرژی‌ است که هنوز به‌طور کامل تخلیه نشده است.»