«شاخص تنش» رکورد زد؛ ترس بازارها از شکست آتش‌بس

به گزارش زومان، وقتی سیاستمداران پشت درهای بسته مذاکره می‌کنند، سرمایه‌گذاران گاهی حرف‌هایشان را از روی تابلوهای شیشه‌ای می‌خوانند. مرکز پژوهش‌های اتاق ایران به تازگی ابزاری به نام «شاخص تنش» طراحی کرده است. هدف این شاخص، بررسی رفتار «پول هوشمند» است؛ یعنی سرمایه‌های کلانی که توسط سرمایه‌گذاران حرفه‌ای جابه‌جا می‌شوند، تا ببینند چقدر به موفقیت توافق صلح در دوره توقف موقت جنگ امید دارند.

هرچند توافق آتش‌بس میان ایران و آمریکا تمدید شده است، اما آرامش ظاهری میدان نبرد با واقعیت‌های سیاسی هم‌خوانی ندارد. اظهارات اخیر مقامات سیاسی هر دو کشور، خبر از اختلاف‌های عمیقی می‌دهد. این شکاف‌ها آن‌قدر جدی است که رسیدن به یک توافق جامع صلح در آینده نزدیک را به عقیده برخی دورتر کرده است. در نتیجه، سایه ترس از شکست توافق و بازگشت دوباره درگیری‌های نظامی، روز به روز در بازارهای جهانی سنگین‌تر می‌شود.

در عالم اقتصاد، یک اصل نظری و باور قدیمی وجود دارد: بازارهای مالی دقیق‌ترین دماسنج برای سنجش اطلاعات نهانی و «ریسک‌های ژئوپلیتیک» هستند. این مفهوم به معنای خطرات اقتصادی ناشی از تنش‌های سیاسی و جغرافیایی است. بر اساس همین منطق، شاخص تنش تلاش می‌کند تا رفتار متغیرهای کلیدی اقتصاد جهانی را که متاثر از جنگ ایران و آمریکا هستند، رصد کند.

داده‌های بررسی شده در ۳۲ روز گذشته، نکات جالبی دارد. در تاریخ ۳ اردیبهشت (۲۳ آوریل)، شاخص تنش در خاورمیانه مسیر صعودی تندی را طی کرد و سطح آن به بالاترین میزان خود از زمان شروع آتش‌بس رسیده است. به بیان ساده‌تر، بازارهای جهانی اکنون خطر تشدید تنش و آغاز مجدد جنگ را بیشتر از دو هفته پیش ارزیابی می‌کنند.

برای درک بهتر این اضطراب جهانی، کافی است به بازار انرژی نگاه کنیم. بررسی‌های آماری نشان می‌دهد که تا روز ۴ اردیبهشت، قیمت «نفت برنت» نیز همپای شاخص تنش بالا رفته است. نفت برنت، یک شاخص جهانی برای قیمت‌گذاری نفت خام در بازارها محسوب می‌شود.

قیمت این نفت به مسیر صعودی خود ادامه داده و اکنون از مرز ۱۰۶ دلار در هر بشکه عبور کرده است. این عدد، همزمان با رشد شاخص تنش، بالاترین رقمی است که از ابتدای برقراری آتش‌بس تاکنون ثبت شده است. در نهایت، ترکیبی از نفت گران و شاخص تنش بالا، پیام روشنی به جهان مخابره می‌کند: پول‌های بزرگ به صلح سیاستمداران در کوتاه‌مدت اعتماد ندارند و اقتصاد جهانی پیش‌بینی بالا بودن ریسک‌های ژئوپلیتیک را دارد.