بنزین تورم آمریکا را شعلهور کرد؛ بزرگترین رشد ماهانه از ۲۰۲۲
به گزارش زومان به نقل از رویترز، گزارش تازه وزارت کار آمریکا نشان میدهد تورم در ماه مارس ۰.۹ درصد رشد کرده؛ بزرگترین رشد از ژوئن ۲۰۲۲. علت؟ فوران انرژی. بنزین با افزایش تاریخی ۲۱.۲ درصدی — بزرگترین رشد از ۱۹۶۷ تاکنون — سهچهارم رشد ماهانه شاخص قیمت مصرف کننده را به دوش کشید و سایر سوختهای موتوری نیز رکورد زدند. اثر نخستین موج شوک نفتی در اعداد نشسته است؛ اقتصاددانان میگویند امواج بعدی در راهند.
جنگ در خاورمیانه قیمت جهانی نفت خام را بیش از ۳۰ درصد بالا کشیده و میانگین قیمت بنزین در آمریکا را پس از بیش از سه سال دوباره بالای چهار دلار به ازای هر گالن برده است. آتشبس دو هفتهای اعلامشده مشروط به بازگشایی تنگه هرمز، فعلاً بیش از آنکه آرامش بیاورد، شکنندگی را یادآوری میکند. بازارها نیز همین دوگانگی را بازتاب دادهاند: سهام والاستریت پایینتر، دلار ضعیفتر و بازده اوراق خزانه بالاتر.
اما در دل این التهاب انرژی، تصویر «تورم هسته» آرامتر است. بدون غذا و انرژی، شاخص قیمت مصرف کننده تنها ۰.۲ درصد بالا رفت؛ عددی که روی کاغذ تسکینبخش بهنظر میرسد، اما اقتصاددانان هشدار میدهند بخشی از این آرامش مصنوعی است: کاهش غیرمعمول قیمت خودروهای دستدوم و کامیونها (منفی ۰.۴ درصد) و افت ۱.۵ درصدی قیمت داروهای تجویزی که احتمالاً ناگهانی بوده، تورم هسته را مهار کرده است.
قیمت مواد غذایی پس از افزایش ۰.۴ درصدی در ماه فوریه، در ماه مارس بدون تغییر باقی ماند. در همین حال، قیمت مواد غذایی در فروشگاهها با کاهش ۰.۲ درصدی همراه شد که عمدتاً به دلیل افت ۳.۴ درصدی قیمت تخممرغ بود.
قیمت انواع گوشت نیز کاهش یافت، اما با وجود این، قیمت گوشت گاو و گوساله در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته ۱۲.۱ درصد افزایش داشته است.
در بخش خدمات، قیمت بلیت هواپیما ۲.۷ درصد افزایش یافت؛ موضوعی که برخی اقتصاددانان آن را نشانهای اولیه از سرایت شوک نفتی به تورم این بخش و بازتاب گرانی سوخت جت می دانند.
اجارهبها نیز با افزایش ملایمی همراه بود. در همین حال، اثر انتقالی تعرفهها ادامه داشت و قیمت پوشاک یک درصد رشد کرد. هزینه لوازم و خدمات خانگی نیز ۰.۲ درصد افزایش یافت.
در مقیاس سالانه، تورم آمریکا تا پایان مارس به ۳.۳ درصد رسیده که نسبت به تورم ۲.۴ درصدی فوریه بیشتر است. این عدد نشان میدهد قیمتها دوباره با سرعت بالاتری در حال افزایشاند. رشد قوی اشتغال هم به این فشار افزوده و تصمیمگیری را برای سیاستگذاران فدرال رزرو (بانک مرکزی آمریکا) دشوار کرده است؛ چون از یکسو اقتصاد هنوز مقاوم است، اما از سوی دیگر قیمت انرژی دوباره بالا میرود.
پیشبینی میشود شاخص مورد توجه فدرال رزرو (تورم هسته PCE) در ماه مارس حدود ۰.۲ درصد رشد کند و نسبت به سال قبل ۳.۱ درصد بالاتر باشد. به زبان ساده، تورم هنوز پایین نیامده و همین باعث شده بانک مرکزی آمریکا برای کاهش نرخ بهره محتاطتر شود.
در حال حاضر نرخ بهره در محدوده ۳.۵ تا ۳.۷ درصد قرار دارد و احتمال کاهش آن در کوتاهمدت کمتر شده است؛ برخی حتی از احتمال افزایش دوباره آن هم سخن میگویند.
در خیابان، سیاست نیز همانقدر متلاطم است که پمپبنزینها. رشد هزینههای زندگی محبوبیت رئیسجمهور را تحت فشار گذاشته و فضای نظرسنجیهای مصرفکنندگان دانشگاه میشیگان را تیره کرده است؛ جایی که نگرانی از تداوم جنگ ایران و موجهای تورمی ناشی از آن، شاخص تمایلات را به کف تازهای کشانده. کاخ سفید تلاش دارد روایت را از پمپ بنزین به سبد خواربار منتقل کند و از ثبات یا کاهش قیمت اقلامی مانند تخممرغ، گوشت گاو، داروهای نسخهای و لبنیات بگوید؛ اما تا وقتی سوزن قیمت بنزین بالا میماند، سوزش تورم برای خانوارها ملموستر است.
افق کوتاهمدت نیز ساده نیست. اگرچه آتشبس میتواند جلوی تشدید فوری را بگیرد، تجربه بازار انرژی همان «موشک و بال» معروف است؛ قیمتها تند اوج میگیرند و آهسته پایین میآیند. بنابراین حتی اگر افزایش ماه مارس مقطعی باشد، اثرات دومرحلهای گران شدن انرژی میتواند از مسیر سوخت جت، کرایهها، گازوئیل و هزینه حملونقل جادهای به بدنه قیمتهای خدمات و کالا نفوذ کند و در ادامه کود، پلاستیک و سایر مشتقات نیز برچسبهای قیمتی را سنگینتر کنند. همین چشمانداز است که احتمال «صبر طولانیتر» فدرالرزرو برای کاهش نرخها را تقویت میکند.