۳ آزمون مهم کوین وارش در فدرال رزرو؛ رئیس جدید برابر ترامپ میایستد؟
به گزارش زومان، کوین وارش طی حدود ۱۵ سال گذشته بخش زیادی از وقت خود را صرف انتقاد از فدرالرزرو کرده است؛ از بزرگشدن بیش از حد این نهاد گرفته تا سوءمدیریت تورم و تضعیف استقلال آن.
حالا که دونالد ترامپ او را بهعنوان گزینه خود برای جانشینی جروم پاول در ریاست بانک مرکزی آمریکا معرفی کرده، این پرسش مطرح است: وارش چه خواهد کرد؟
گزارش وال استریت ژورنال نشان میدهد او با سه آزمون مهم روبهروست؛ نخست، کوچککردن ترازنامه فدرالرزرو بدون برهمزدن بازارها؛ دوم، کاهش تورم به سطح ۲ درصد و تثبیت آن و سوم، انجام این دو مأموریت بدون دخالت ترامپ بهگونهای که استقلال فدرالرزرو خدشهدار شود.
هر سه چالش، دشوارتر از آن هستند که در نگاه اول به نظر میرسند.
کوچکسازی بانک مرکزی
وارش در فاصله سالهای ۲۰۰۶ تا ۲۰۱۱ و در دوران ریاست بن برنانکی، بهعنوان عضو هیئتمدیره فدرالرزرو، در مدیریت بحران مالی جهانی نقش داشت. اما او در نهایت به دلیل مخالفت با سیاست «تسهیل کمی» از این نهاد کنارهگیری کرد؛ سیاستی که شامل خرید هزاران میلیارد دلار اوراق قرضه و تزریق پول الکترونیکی به نظام بانکی بود.
در فاصله سالهای ۲۰۰۸ تا ۲۰۲۲، داراییهای فدرالرزرو از ۹۰۰ میلیارد دلار به ۹ تریلیون دلار افزایش یافت و اکنون به حدود ۶.۶ تریلیون دلار کاهش یافته است. هدف از تسهیل کمی، پایین نگه داشتن نرخهای بهره بلندمدت پس از بحران مالی و سپس همهگیری کرونا و همچنین تضمین نقدینگی بانکها بود.
اما وارش معتقد است خرید گسترده اوراق توسط فدرالرزرو، دولت فدرال را به کسری بودجههای سنگین تشویق کرده، سیگنالهای بازار را تضعیف کرده و در نهایت به انفجار تورم انجامیده است.
او سال گذشته گفت: «هر بار که فدرالرزرو وارد عمل میشود، دامنه و اندازه خود را گسترش میدهد؛ بدهی بیشتر انباشته میشود، سرمایهها بد تخصیص مییابند و خطوط نهادی بیشتری نقض میشوند.»
به باور وارش، فدرالرزرو باید نقش کوچکتری در اقتصاد ایفا کند. اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا که مسئولیت یافتن رئیس جدید فدرالرزرو را برعهده داشت، نیز با این دیدگاه همنظر است و پیشتر از «تورم نهادی» و «گسترش مأموریت» این بانک انتقاد کرده بود.
وارش و بسنت که هر دو سابقه همکاری با سرمایهگذار مشهور، استنلی دراکنمیلر را دارند، ممکن است در نهایت به بازتعریف نقش خزانهداری و فدرالرزرو بینجامند؛ بهگونهای که وزارت خزانهداری نقش فعالتری در مدیریت نرخهای بهره بلندمدت ایفا کند.
اما این رویکرد دو مشکل اساسی دارد: نخست آنکه بانکها به ذخایر فراوان برای تأمین مالی خود وابستهاند و کوچکشدن ترازنامه فدرالرزرو میتواند بازارها را دچار تنش کند؛ به همین دلیل فدرالرزرو در اواخر سال گذشته روند کاهش ترازنامه را متوقف کرد.
دوم آنکه فروش اوراق میتواند بازدهی آنها را بالا ببرد و در نتیجه نرخ وام مسکن افزایش یابد؛ اتفاقی که قطعاً خشم ترامپ را برمیانگیزد.
نظریه تورم
انتصاب وارش در شرایطی مطرح شده که تورم پایه آمریکا نزدیک ۳ درصد است و همچنان بالاتر از هدف ۲ درصدی فدرالرزرو قرار دارد. او باید برنامهای قانعکننده برای مهار تورم ارائه دهد و اعضای کمیته بازار آزاد فدرال (FOMC) را با خود همراه کند.
وارش، برخلاف بسیاری از اقتصاددانان، پیشینهای در حقوق و مالی دارد، نه اقتصاد. او بارها مدلهای رایج اقتصاد کلان و «محفل اقتصاددانان» را به چالش کشیده و توضیحات متفاوتی برای تورم ارائه داده است؛ از قیمت کالاها و سهام گرفته تا حجم نقدینگی، بهرهوری و هزینههای دولت.
برخی نگراناند که نگاه انتقادی او به اقتصاد متعارف، به تنشهای داخلی در فدرالرزرو منجر شود. خود وارش نیز سال گذشته گفته بود:
«آنچه نیاز داریم تغییر رژیم در فدرالرزرو است؛ نه فقط در سطح رئیس، بلکه در میان افراد مختلف. باید بعضیها را تکان داد.»
با این حال، برخی معتقدند او در عمل انعطافپذیرتر از لحن تندش خواهد بود و از تخصص کارکنان فدرالرزرو بهره خواهد گرفت، هرچند خود را مقید به مدلهای آنان نمیداند.
آیا میتواند در برابر ترامپ بایستد؟
بسیاری در والاستریت از انتخاب وارش حمایت کردند، با این تصور که او مستقلتر از گزینههای دیگر عمل خواهد کرد. اما او توسط رئیسجمهوری منصوب میشود که اعتقادی به استقلال فدرالرزرو ندارد. ترامپ حتی کاهش نرخ بهره را شرط حمایت از رئیس جدید بانک مرکزی دانسته بود و وارش نیز در ماه اکتبر گفته بود: «میتوانیم نرخ بهره را بهطور قابلتوجهی کاهش دهیم.»
چالش اصلی اینجاست: اگر دادهها نشان دهند که کاهش نرخ بهره بهصلاح نیست، آیا وارش حاضر خواهد بود در برابر ترامپ بایستد؟
برخی در والاستریت معتقدند وارش برای رسیدن به این جایگاه، سخنان لازم را گفته و پس از مدتی استقلال خود را حفظ خواهد کرد؛ موضوعی که خود ترامپ هم به آن اشاره کرده و گفته است: «عجیب است که آدمها وقتی به مقام میرسند چقدر تغییر میکنند.»
هرچند محدودیتهایی قانونی برای حفظ استقلال فدرالرزرو وجود دارد، اما ترامپ همچنان میتواند با حملات علنی یا انتصاب اعضای همسو، کار را برای وارش دشوار کند؛ همانطور که جروم پاول این تجربه را از سر گذرانده است.
وارش خود سال گذشته در یک نشست گفت: «استقلال بانک مرکزی یعنی رسیدن به اهدافش و انجام درست وظیفهاش. باید محکم بود.»